Bắc Triều Tiên và Triều Đại Kim: Cuộc Đua Quyền Lực và Sự Lên Ngôi Của Kim Jong-il (Bài 13)

Trong bức tranh lịch sử đầy biến động của thế kỷ 20, sự trỗi dậy của Bắc Triều Tiên dưới triều đại nhà Kim là một chương đầy phức tạp và thu hút nhiều sự chú ý. Bài viết này, phần thứ 13 trong loạt bài về Bắc Triều Tiên và Triều Đại Kim, sẽ tập trung vào giai đoạn quan trọng khi Kim Jong-il bắt đầu định hình con đường quyền lực của mình, song hành với những biến động chính trị sâu sắc của đất nước.

Bước Ngoặt Sáng Tạo và Chính Trị

Khi Kim Jong-il vừa hoàn thành chương trình học đại học, ông đã nhanh chóng bước vào guồng quay chính trị, song song với việc định hình nền văn hóa, nghệ thuật của đất nước. Sự trỗi dậy của ông diễn ra trong bối cảnh mà Bắc Triều Tiên đang cố gắng định vị mình như một đối trọng với các biến động lớn tại Trung Quốc, đặc biệt là Cuộc Cách mạng Văn hóa.

Một số nhà quan sát đã chỉ ra những điểm tương đồng đáng kinh ngạc giữa các phong trào này. Giống như Giang Thanh, vợ của Mao Trạch Đông, đóng vai trò then chốt trong việc thanh lọc các hình thức nghệ thuật "tư sản" ở Trung Quốc, Kim Jong-il cũng tham gia vào việc định hình lại nền văn học, nghệ thuật nước nhà. Các tổ chức thanh niên cuồng nhiệt, như Hồng vệ binh ở Trung Quốc, cũng có phiên bản tương tự ở Bắc Triều Tiên với các đội "Tam Cách mạng", do chính Kim Jong-il dẫn dắt. Những nhóm này đã tiến hành tấn công vào các nhân vật quyền lực và các phương thức làm việc lỗi thời.

Tuy nhiên, sự khác biệt cốt lõi nằm ở mức độ kiểm soát. Trong khi Cách mạng Văn hóa của Trung Quốc mang tính tự phát ở một mức độ nhất định, thì phong trào ở Bắc Triều Tiên, dưới sự chỉ đạo chặt chẽ của Kim Il-sung và Kim Jong-il, lại tập trung vào việc thay đổi tư duy của người dân nhằm bảo vệ và củng cố chế độ hiện tại.

Con Đường Quyền Lực Được Lập Trình

Mặc dù nhiều người cho rằng việc Kim Il-sung chuẩn bị cho con trai kế nhiệm chỉ thực sự bắt đầu từ những năm 1970, một cựu quan chức ưu tú đã tiết lộ rằng quá trình này đã diễn ra từ một thập kỷ trước, ngay sau khi Kim Jong-il hoàn thành việc học. Quyết định bổ nhiệm ông vào Ủy ban Trung ương Đảng Lao động, trung tâm đầu não của chế độ, đã cho thấy một kế hoạch lớn lao đang được thực hiện.

Phiên bản chính thức từ Bình Nhưỡng khẳng định rằng Kim Jong-il được chọn vào "bộ tổng tham mưu cách mạng" hoàn toàn dựa trên thành tích, và rằng Kim Il-sung "kiềm chế không làm bất cứ điều gì có thể được coi là nỗ lực đánh bóng con trai mình trở thành người thừa kế tương lai". Tuy nhiên, quá trình thăng tiến nhanh chóng của ông, từ việc trở thành nhân vật số hai trong ban tuyên truyền đến việc trực tiếp tham gia cải tổ nền điện ảnh và opera, cho thấy một lộ trình quyền lực rõ ràng.

Trong giai đoạn này, Kim Jong-il đã tích lũy kiến thức và kinh nghiệm quý báu khi làm việc với nhiều người thuộc các tầng lớp xã hội khác nhau. Ông cũng bắt đầu tập trung vào việc cải tổ nền điện ảnh và opera, với những tác phẩm như bộ phim năm 1969 và vở opera cách mạng "Biển Máu" năm 1971, đã nhận được sự tán thưởng.

Thanh Lọc Nội Bộ và Củng Cố Quyền Lực

Việc Kim Jong-il nắm giữ các vị trí quan trọng trong giai đoạn này không chỉ là sự thăng tiến về chức vụ mà còn là một quá trình thử nghiệm và thanh lọc. Theo lời kể của một cựu quan chức, đây là giai đoạn tìm kiếm những người mà Kim Jong-il có thể không kiểm soát được khi đến lượt ông nắm quyền.

Sự cạnh tranh với chú ruột, Kim Yong-ju, người được xem là ứng cử viên kế nhiệm tiềm năng, đã diễn ra gay gắt. Kim Jong-il đã sử dụng các phương pháp tinh vi để củng cố vị thế của mình, bao gồm cả việc nâng cao sùng bái cá nhân đối với cha mình. Cựu lãnh đạo hệ tư tưởng đảng Hwang Jang-yop nhận xét rằng Bắc Triều Tiên đã "bắt chước Cách mạng Văn hóa ở quy mô nhỏ hơn", tạo ra một sự sùng bái cá nhân thậm chí còn mãnh liệt hơn.

Quá trình này còn bao gồm việc thanh trừng các nhân vật bị coi là "phần tử ô uế" hoặc có tư tưởng "tư sản", "Nho giáo", "xét lại". Những cuộc thanh trừng này, thường gắn liền với các vụ bê bối trong giới văn học nghệ thuật, đã giúp Kim Jong-il loại bỏ các đối thủ tiềm tàng và củng cố quyền lực của cha mình, đồng thời khẳng định vị thế của bản thân.

Sự Sáng Tạo Nghệ Thuật Dưới Áp Lực Tư Tưởng

Trong quá trình định hình nền nghệ thuật, Kim Jong-il đã thể hiện một sự quan tâm sâu sắc đến điện ảnh và opera. Ông không chỉ đơn thuần là người giám sát mà còn trực tiếp tham gia vào quá trình sáng tạo. Lý thuyết "chongja" hay "hạt mầm" của ông, nhấn mạnh việc tập trung vào một chủ đề cốt lõi, đã định hướng cho các nhà làm phim và nghệ sĩ trong việc tạo ra các tác phẩm mang đậm tính tư tưởng.

Tuy nhiên, mục tiêu cuối cùng của những nỗ lực này không chỉ dừng lại ở việc nâng cao chất lượng nghệ thuật, mà còn là để phục vụ cho mục đích tuyên truyền, củng cố hệ tư tưởng của chế độ. Các tác phẩm nghệ thuật phải phản ánh đúng đắn "cuộc đấu tranh chống Nhật của Kim Il-sung", "Chiến tranh Triều Tiên" và "nguồn cảm hứng cho người lao động".

Đặc biệt, các tác phẩm opera như "Biển Máu" đã trở thành biểu tượng cho sự đổi mới mang đậm dấu ấn của Kim Jong-il. Việc ông đích thân tham gia vào việc lựa chọn bài hát, dàn dựng và chỉ đạo nghệ thuật đã tạo nên những kiệt tác gây tiếng vang lớn.

Di Sản Và Câu Hỏi Về Tương Lai

Giai đoạn này đánh dấu sự trưởng thành vượt bậc của Kim Jong-il, từ một cậu bé có đặc quyền trở thành một nhà lãnh đạo có tầm ảnh hưởng, am hiểu sâu sắc về chuyên môn và có khả năng tranh thủ sự ủng hộ của cấp dưới. Tuy nhiên, di sản của ông, gắn liền với sự kiểm soát chặt chẽ và việc xây dựng một hệ thống sùng bái cá nhân, vẫn còn là chủ đề gây tranh cãi.

Việc Bắc Triều Tiên tiếp tục duy trì hệ thống chính trị này trong nhiều thập kỷ, ngay cả khi Trung Quốc đã tiến hành cải cách, cho thấy sức mạnh và sự bền bỉ của mô hình mà Kim Jong-il đã góp phần xây dựng. Câu hỏi về tương lai của quốc gia này, và liệu có sự thay đổi nào trong tư duy và đường lối lãnh đạo hay không, vẫn còn bỏ ngỏ.

Câu hỏi thường gặp:

• Kim Jong-il bắt đầu tham gia vào việc định hình chính sách của Bắc Triều Tiên từ khi nào?
  Theo các nguồn tin, quá trình này đã diễn ra từ những năm 1960, ngay sau khi ông hoàn thành chương trình học đại học.
• Vai trò của Kim Jong-il trong việc phát triển nền điện ảnh và opera của Bắc Triều Tiên là gì?
  Ông được ghi nhận là người đã có công lớn trong việc cải tổ và định hướng lại nền điện ảnh, opera theo hướng tư tưởng của chế độ, với những tác phẩm tiêu biểu như "Biển Máu".
• Sự sùng bái cá nhân đối với Kim Il-sung có mối liên hệ như thế nào với vai trò của Kim Jong-il?
  Kim Jong-il được cho là đã tích cực thúc đẩy và củng cố sự sùng bái cá nhân đối với cha mình, xem đây là yếu tố quan trọng để duy trì quyền lực của chế độ.
• Có những cuộc thanh trừng nội bộ nào xảy ra trong giai đoạn Kim Jong-il bắt đầu nắm quyền?
  Giai đoạn này chứng kiến việc thanh trừng các "phần tử ô uế", "tư sản", "xét lại", đặc biệt trong giới văn học nghệ thuật, nhằm củng cố quyền lực và sự thống nhất tư tưởng.

Khám phá sâu hơn về lịch sử và văn minh nhân loại, tìm hiểu về những giai đoạn biến động và các nhân vật có tầm ảnh hưởng tại 1VoNg.com – nơi lưu giữ tri thức Việt và thế giới.

1VoNg