Quái Khôn

Khôn là một trong tám quái cơ bản của Kinh Dịch, gồm ba hào đều âm (☷). Khôn tượng trưng cho Đất — cho khí âm thuần, cho đức bao dung, nâng đỡ và thuận theo. Đây là quái đứng thứ hai sau Càn, cùng Càn làm hai cực gốc của toàn bộ Kinh Dịch.

Cấu trúc quái

Ba vạch đều đứt đôi (☷). Trong tám quái, Khôn là thuần âm, đối lại với Càn thuần dương. Về ngũ hành, Khôn thuộc Thổ. Về phương vị theo Hậu Thiên Bát Quái, Khôn trấn ở hướng Tây Nam.

Ý nghĩa cốt lõi

Khôn mang tính nhu thuận, rộng lớn và dày dặn — đúng như hình tượng mặt đất chở che muôn vật. Tượng quẻ dạy "đất có đức dày, người quân tử lấy đức dày mà nâng đỡ muôn vật". Trong đời sống, Khôn ứng với vai trò hậu thuẫn, hoàn thành, gìn giữ; sức mạnh của Khôn không ở sự xông pha mà ở sự bền bỉ chịu đựng và bao dung. Trong quan hệ, Khôn là chỗ dựa âm thầm khiến người khác an lòng; trong một tập thể, Khôn là người giữ cho guồng máy chạy đều mà không cần đứng ra phía trước.

Ý nghĩa qua nhiều mặt đời sống

Về con người, Khôn tượng trưng cho người mẹ, người phụ nữ lớn tuổi, người hậu thuẫn tận tụy. Về thân thể, Khôn ứng với bụng. Về con vật, Khôn là con trâu, con bò — hiền lành, chịu khó. Về sự vật, Khôn gắn với đất đai, ruộng đồng, vải vóc và những gì mềm, chứa đựng. Về phương và mùa, Khôn nghiêng về Tây Nam, cuối hạ. Trong công việc, Khôn hợp vai trò làm nền, chăm lo, vận hành và bồi đắp lâu dài.

Nhận diện nhanh

Nhận ra quái Khôn qua ba hào đều đứt (☷), qua tượng Đất, qua hành Thổ và qua sắc thái nhu – thuận – bao dung. Khi Khôn nằm ở phần trên hay dưới của một quẻ, nó cho biết một nửa "chất" của quẻ đó là khí âm mềm mại, nâng đỡ.

Người mang nhiều khí quái này

Người mang nhiều khí Khôn thường hiền hòa, bao dung, chịu khó, tận tụy và bền bỉ, giỏi vun vén và giữ gìn. Mặt mạnh là sự dày dặn và đáng tin cậy; mặt cần giữ là dễ nhu nhược, thụ động, hoặc nhường nhịn quá mức đến mức đánh mất tiếng nói của mình.

Quái này trong phong thủy nhà ở

Theo Hậu Thiên Bát Quái, Khôn trấn hướng Tây Nam và ứng với cung của người mẹ, người nữ chủ trong nhà; nhiều phái phong thủy gắn phương Tây Nam với hôn nhân, tình cảm và sự hòa thuận gia đạo. Đây là một điểm nối giữa Bát Quái của Kinh Dịch và cách chia tám cung trong phong thủy nhà ở.

Phân biệt, đừng nhầm

Đừng nhầm quái Khôn (☷, ba hào âm, tượng Đất, chủ thuận) với quái Càn (☰, ba hào dương, tượng Trời, chủ động). Cũng đừng hiểu "thuận theo" của Khôn là yếu đuối — đó là sức chở che của đất. Và đừng lẫn quái Khôn ba hào với quẻ Thuần Khôn (quẻ số 2 gồm sáu hào).

Những câu thường được hỏi