Nhóm khóa mang tên chín phép

Là gì

Mười cái tên đứng đầu bảng sáu mươi tư khóa thể trùng đúng với tên của chín phép dựng quẻ, thứ mà người xưa gọi chung là Cửu Tông Môn, nghĩa là chín cửa chính. Chín cửa ấy lo phần dựng cho quẻ hiện ra đủ hình; mười cái tên này lo phần gọi tên và giải nghĩa cho quẻ đã hiện. Chín cửa mà thành mười tên là vì có cửa tách ra hai tên gọi khác nhau tùy quẻ nghiêng bên nào. Đây là nhóm bạn gặp nhiều nhất trong thực tế: phần lớn quẻ hằng ngày đều mang một trong mười tên này, nên thuộc được nhóm này là đã đọc trôi phần lớn các quẻ thường gặp.

Cấu trúc và cách hiểu

Nguyên Thủ nghĩa là người đứng đầu: việc đi đúng chính đạo, trên dưới đúng vị, vui buồn đều thực, việc đến từ bên ngoài, nên chủ động. Trọng Thẩm nghĩa là xét lại cho kỹ, như kẻ dưới can gián người trên, cân nhắc mãi mới dám làm; việc không thuận và thường khởi từ bên trong. Tri Nhất nghĩa là biết chọn lấy một: việc chia hai ngả, nghi hoặc không quyết, tìm người tìm vật đều ở gần, nên bỏ xa theo gần, bỏ sơ theo thân. Thiệp Hại nghĩa là lội qua chỗ hại: gian nan, tốn công mới thành, tai qua nạn khỏi, hôn nhân có trở ngại.

Diêu Khắc nghĩa là khắc từ xa, chia hai dáng: Cảo Thỉ như mũi tên cỏ bắn tới, khởi đầu mạnh nhưng càng lâu càng đuối; Đàn Xạ như đạn bắn đi xa, việc khó thành, được cũng chỉ là hư danh hư lợi. Mão Tinh còn gọi Ngang Tinh, cũng chia hai dáng: Hổ Thị là hổ rình mồi mà cửa ải bế tắc, hay kinh sợ vô cớ; Đông Xà Yểm Mục là rắn mùa đông nằm im mắt như bị che, việc mờ ám, tiến thoái lưỡng nan. Biệt Trách nghĩa là quy trách riêng: việc chưa đủ đầy, thiếu chính danh, tài vật không trọn, phải dựa vào người khác mới xong.

Bát Chuyên nghĩa là tám điều chuyên nhất, mang tượng đồng lòng hợp sức, nhưng chia hai nhịp, một nhịp tiến nhanh và một nhịp chậm trễ thoái lui. Phục Ngâm nghĩa là nằm rên rỉ: uất ức khó vươn ra, trong tĩnh có động, trong hung có cát, tượng giữ cũ chờ mới. Phản Ngâm nghĩa là trở lại rên rỉ: bờ cao hóa vực sâu, được vật lại mất, việc hỏng lại thành, riêng chuyện khôi phục cái cũ thì rất lợi.

Ý nghĩa cốt lõi

Nhóm này trả lời một câu hỏi rất thực: việc bạn đang hỏi đi theo chiều nào. Có tên nói việc đi thuận từ trên xuống, có tên nói việc trồi lên từ dưới, có tên nói việc chia hai ngả không quyết, có tên nói việc nằm im, có tên nói việc đảo lộn qua lại. Nắm được chiều rồi thì mọi lời khuyên theo sau đều có chỗ bám, vì cái quyết định kết cục thường là chiều đi của sự việc chứ không phải một chữ tốt xấu dán lên.

Biểu hiện thực tế

Ra đời sống, mấy chiều này hiện rất rõ. Chiều thuận từ trên xuống là việc có người trên gật đầu, giấy tờ chạy, bạn chỉ cần bước tới. Chiều trồi từ dưới lên là việc do người trong nhà khơi ra, bạn buộc phải ngồi xuống xét lại. Chiều chia hai ngả là lúc bạn có hai lựa chọn na ná nhau. Chiều nằm im là những ngày gửi hồ sơ đi mà không ai hồi âm.

Lời khuyên

Gặp nhóm này, việc đầu tiên nên làm là nhận ra chiều đi rồi đi theo chiều đó thay vì cưỡng lại. Chiều thuận thì làm sớm, đừng chần chừ cho lỡ nhịp. Chiều nghịch thì hạ tốc độ, hỏi lại cho rõ. Chiều nằm im thì đừng dồn dập giục, hãy chuẩn bị sẵn để khi cửa mở là bước được luôn. Chiều đảo lộn thì đừng ký kết vội, cứ để thêm một nhịp cho chuyện lật xong. Riêng phần sức khỏe, bất kỳ tên nào trong nhóm cũng chỉ là lời nhắc bạn đi khám sớm, còn phần kiện tụng thì chỉ nói việc dễ hay khó, không nói ai thắng ai thua.

Phân biệt, đừng nhầm

Đừng nhầm Phục Ngâm với Phản Ngâm dù hai tên chỉ khác một chữ. Phục Ngâm là kẹt cứng tại chỗ, cách gỡ là chờ và giữ. Phản Ngâm là đảo chiều liên tục, cách gỡ là bám lấy nhịp lật ấy mà lấy lại cái cũ. Cũng đừng nhầm Tri Nhất với Thiệp Hại: một bên là hai ngả ngang nhau nên khó chọn, một bên chỉ có một đường và đường ấy nhiều chông gai.

Câu hỏi thường gặp

Cửu Tông Môn trong Đại Lục Nhâm là gì?

Cửu Tông Môn nghĩa là chín cửa chính, chỉ chín phép dựng quẻ của Đại Lục Nhâm. Tên của chín cửa này cũng chính là tên của mười khóa thể đứng đầu bảng sáu mươi tư, nên khi nghe gọi Nguyên Thủ hay Phục Ngâm, người ta vừa nói cửa vừa nói dáng quẻ.

Khóa Nguyên Thủ nghĩa là gì?

Nguyên Thủ nghĩa là người đứng đầu. Quẻ mang tên này báo việc đi đúng chính đạo, trên dưới đúng vị, vui buồn đều thực, chuyện thường đến từ bên ngoài. Đây là dáng quẻ thuận, hợp với việc chủ động ra tay sớm thay vì đứng chờ.

Phục Ngâm và Phản Ngâm khác nhau thế nào?

Phục Ngâm là dáng nằm im, uất ức khó vươn ra, hợp với việc giữ cái cũ và chờ thời. Phản Ngâm là dáng đảo lộn, bờ cao hóa vực sâu, được vật lại mất, việc hỏng lại thành, và rất hợp với chuyện khôi phục lại cái đã bỏ dở.

Cảo Thỉ và Đàn Xạ trong khóa Diêu Khắc nghĩa là gì?

Cảo Thỉ là mũi tên cỏ bắn từ xa tới, chỉ việc mở màn có khí thế nhưng càng kéo dài càng đuối. Đàn Xạ là viên đạn bắn ra xa, chỉ việc khó thành, có được thì cũng chỉ là cái danh cái lợi hờ, không đọng lại được bao nhiêu.

Khóa Bát Chuyên có ý nghĩa gì?

Bát Chuyên nghĩa là tám điều chuyên nhất, mang tượng mọi người đồng lòng dồn về một mối nên sức mạnh gom lại. Dáng quẻ này chia hai nhịp rõ rệt, một nhịp việc tiến rất nhanh và một nhịp việc chậm trễ, thậm chí lùi lại.