Ngũ hành bát quái trong Mai Hoa

Ngũ hành của tám quái

Trong Mai Hoa, mỗi quái đơn mang một hành để luận sinh khắc: Càn – Kim, Đoài – Kim, Ly – Hỏa, Chấn – Mộc, Tốn – Mộc, Khảm – Thủy, Cấn – Thổ, Khôn – Thổ. Đây là bảng phải thuộc trước khi luận Thể – Dụng.

Nhớ theo hình ảnh cho dễ: Càn là trời, Đoài là đầm — đều Kim; Ly là lửa nên Hỏa; Chấn là sấm, Tốn là gió — đều Mộc; Khảm là nước nên Thủy; Cấn là núi, Khôn là đất — đều Thổ.

Vì sao ngũ hành quan trọng với Mai Hoa

Vì Mai Hoa luận cát hung KHÔNG bằng lời hào mà bằng việc hai nửa của quẻ sinh hay khắc nhau theo ngũ hành. Quái làm Thể (mình) được quái làm Dụng (việc) sinh cho thì tốt; bị khắc thì xấu. Muốn đọc được điều đó, trước hết phải biết mỗi quái thuộc hành gì.

Đây chính là chỗ Mai Hoa khác lối đọc Kinh Dịch theo lời quẻ: cùng một quẻ, Mai Hoa nhìn thẳng vào ngũ hành của hai quái để cân mạnh yếu.

Quy luật sinh khắc dùng trong Mai Hoa

Sinh: Kim sinh Thủy, Thủy sinh Mộc, Mộc sinh Hỏa, Hỏa sinh Thổ, Thổ sinh Kim. Khắc: Kim khắc Mộc, Mộc khắc Thổ, Thổ khắc Thủy, Thủy khắc Hỏa, Hỏa khắc Kim. Đây là quy luật ngũ hành quen thuộc, Mai Hoa mượn nguyên.

Bảng ngũ hành chỉ cho biết MỨC ĐỘ cát hung — mình mạnh hay yếu, được hay mất. Muốn ra việc cụ thể (dính tới ai, vật gì, hướng nào) thì phải ghép thêm vạn vật loại tượng của từng quái.

Vì sao hai quái lại cùng một hành

Tám quái mà chỉ có năm hành, nên có ba hành phải gánh hai quái: Càn và Đoài cùng Kim, Chấn và Tốn cùng Mộc, Cấn và Khôn cùng Thổ. Đó không phải chuyện chia cho đủ chỗ.

Mỗi cặp là một dương một âm của cùng một hành. Càn là Kim cứng — đao kiếm, mệnh lệnh, người đứng đầu; Đoài là Kim mềm — lời nói, vui vẻ, thiếu nữ. Chấn là Mộc động — sấm, khởi sự, chuyển mình; Tốn là Mộc nhu — gió, len lỏi, việc đi vào từ từ.

Khi luận, hai quái cùng hành gặp nhau thì tị hòa, tức là không sinh không khắc, nên xét là hanh thuận. Nhưng sắc thái vẫn khác: gặp quái dương thì việc tới nhanh và thẳng, gặp quái âm thì việc tới chậm và vòng.

Câu hỏi thường gặp

Hai quái cùng hành thì luận sao? Cùng hành gọi là tị hòa — không sinh không khắc, là quan hệ thuận, hanh.

Có quái nào vừa Kim vừa hành khác không? Không; mỗi quái một hành cố định. Chỉ là có hai quái cùng Kim (Càn, Đoài), hai quái cùng Mộc (Chấn, Tốn), hai quái cùng Thổ (Cấn, Khôn).

Ngũ hành bát quái này có giống bên Kinh Dịch không? Bảng hành thì chung, nhưng Mai Hoa DÙNG nó để luận Thể – Dụng, còn kho Kinh Dịch chủ yếu giảng ý nghĩa quẻ.