Quái Tốn

Tốn là một trong tám quái cơ bản của Kinh Dịch, có một hào âm ở dưới cùng, hai hào dương ở trên (☴). Tốn tượng trưng cho Gió (và cho cây cối) — cho sự thâm nhập nhẹ nhàng, sự thuận theo mềm mại mà đi được vào khắp nơi. Đây là quái của chữ "nhập": len vào, thấm dần.

Cấu trúc quái

Ba hào theo thứ tự âm – dương – dương: một hào âm mềm nằm dưới đáy đỡ hai hào dương, như gió luồn dưới thấp mà đi khắp, như rễ cây bám sâu để thân vươn cao. Về ngũ hành, Tốn thuộc Mộc (âm mộc). Về phương vị theo Hậu Thiên Bát Quái, Tốn trấn ở hướng Đông Nam.

Ý nghĩa cốt lõi

Tốn chủ sự thuận nhập — đi vào một cách mềm mại, kiên trì, bền bỉ như gió thổi mãi hay cây lớn dần. Tượng quẻ dạy người quân tử "nối theo mệnh mà làm việc", tức làm việc uyển chuyển, thuận thời, thấm dần chứ không cưỡng ép. Cái mạnh của Tốn không ở sức bạo mà ở sự mềm dẻo bền bỉ, len được vào chỗ mà sức cứng không vào nổi.

Ý nghĩa qua nhiều mặt đời sống

Về con người, Tốn ứng với người con gái cả (trưởng nữ), người khéo léo, mềm mỏng, giỏi thuyết phục, làm nghề gắn với giao tiếp, thương thảo, lan tỏa. Về thân thể, Tốn ứng với đùi. Về con vật, Tốn là con gà. Về sự vật, Tốn gắn với gió, cây cối, dây leo, mùi hương và những gì lan tỏa. Trong công việc, Tốn hợp việc cần sự khéo léo, kiên trì thẩm thấu và xây dựng quan hệ dần dần.

Nhận diện nhanh

Nhận ra quái Tốn qua một hào âm ở đáy nâng hai hào dương (☴), qua tượng Gió và Cây, qua hành Mộc và qua sắc thái mềm – thuận – thấm dần. Khi Tốn nằm trong một quẻ, nó đem vào đó cái chất của gió: sự len lỏi, sự lan tỏa, hoặc một ảnh hưởng âm thầm mà bền.

Người mang nhiều khí quái này

Người mang nhiều khí Tốn thường mềm mỏng, khéo léo, kiên nhẫn và giỏi thích ứng, biết lấy nhu thắng cương. Mặt mạnh là sự uyển chuyển và bền bỉ; mặt cần giữ là dễ thiếu quyết đoán, do dự, hoặc mềm quá thành thiếu chính kiến khi cần dứt khoát.

Quái này trong phong thủy nhà ở

Theo Hậu Thiên Bát Quái, Tốn trấn hướng Đông Nam và ứng với cung của người con gái cả; nhiều phái phong thủy gắn phương Đông Nam với tài lộc và sự thịnh vượng lan tỏa. Đây là một điểm nối giữa Bát Quái của Kinh Dịch và cách chia tám cung trong phong thủy nhà ở.

Phân biệt, đừng nhầm

Đừng nhầm quái Tốn (☴, tượng Gió, một hào âm ở dưới, chủ thuận nhập) với quái Đoài (☱, tượng Đầm, một hào âm ở trên, chủ vui). Tốn cùng hành Mộc với Chấn nhưng Chấn là dương mộc bùng động, còn Tốn là âm mộc thấm dần. Cũng đừng lẫn quái Tốn ba hào với quẻ Thuần Tốn (quẻ số 57 gồm sáu hào).

Những câu thường được hỏi