Thu Phân

Thu Phân là gì

Thu Phân là điểm giữa mùa thu, khi ngày và đêm lại dài đúng bằng nhau. Thu Phân là tiết khí thứ 16 trong hai mươi bốn tiết khí, thuộc mùa thu, thường rơi vào khoảng 22–23 tháng 9 dương lịch hằng năm.

Ngày thứ hai trong năm mặt trời ở đúng đường xích đạo, ngày đêm cân nhau; sau Thu Phân, đêm bắt đầu dài hơn ngày.

Thu Phân báo hiệu điều gì

Về mặt thời tiết và thiên nhiên, Thu Phân đánh dấu quãng tiết trời mát mẻ, khô ráo — với nhiều người là quãng dễ chịu nhất trong năm.

Hai mươi bốn tiết khí vốn là cách người xưa chia một năm mặt trời thành hai mươi bốn chặng, mỗi chặng khoảng mười lăm ngày, để biết mùa nào làm việc nấy. Thu Phân là một chặng như thế trong nhịp bốn mùa.

Mỗi mùa gồm sáu tiết; Thu Phân là một trong sáu tiết của mùa thu. Đặt cạnh tiết đứng trước và tiết đứng sau, nó cho biết mùa thu đang ở chặng nào — mới chớm, vào giữa, hay sắp nhường chỗ cho mùa kế tiếp.

Quanh tiết Thu Phân người xưa thường làm gì

Đây là mùa của nhiều lễ hội và mùa cưới theo lệ cũ, nhờ tiết trời thuận.

Nhìn theo tiết khí, người xưa biết lúc nào nên gieo, lúc nào nên gặt, lúc nào giữ ấm hay đề phòng mưa nắng — Thu Phân là một mốc như vậy trong cuốn lịch nhà nông.

Hiểu Thu Phân cho đúng

Điều nhiều người nhầm: tiết khí KHÔNG đi theo âm lịch mà đi theo MẶT TRỜI. Vì hai mươi bốn tiết chia đều đường đi của mặt trời trong năm, nên Thu Phân năm nào cũng rơi vào khoảng 22–23 tháng 9 dương lịch, chỉ xê dịch một ngày, chứ không trôi tới lui như ngày âm.

Vì vậy Thu Phân là một dấu mốc thiên văn và mùa vụ, giúp ta đọc thời tiết và sắp việc, chứ tự nó không phải một lời phán ngày tốt hay ngày xấu. Muốn biết một ngày cụ thể quanh Thu Phân tốt xấu ra sao thì phải xem thêm trực, sao và ngày hoàng đạo của ngày ấy.

Nói gọn: hãy coi Thu Phân như một cái mốc trên vòng quay của mặt trời — để biết đang vào mùa nào mà liệu việc đồng áng, ăn mặc, đi lại cho hợp — chứ đừng biến nó thành một lời bói may rủi.

Câu hỏi thường gặp

Thu Phân vào ngày nào? Thu Phân rơi vào khoảng khoảng 22–23 tháng 9 dương lịch mỗi năm, chỉ chênh nhau chừng một ngày vì nó tính theo mặt trời chứ không theo âm lịch.

Thu Phân thuộc mùa nào? Thu Phân là tiết khí thứ 16 trong hai mươi bốn tiết, thuộc mùa thu.

Thu Phân khác gì một ngày lễ trong lịch? Thu Phân là mốc thiên văn theo mặt trời nên năm nào cũng vào khoảng khoảng 22–23 tháng 9; còn ngày lễ âm lịch thì trôi theo tuần trăng. Hai thứ tính theo hai hệ khác nhau, đừng lẫn.

Thu Phân có phải ngày tốt hay xấu không? Bản thân Thu Phân là một dấu mốc mùa vụ theo mặt trời, không phải lời phán tốt xấu; tốt xấu của một ngày cụ thể còn phải xem trực, sao và ngày hoàng đạo.