Cửu Cung Hậu Thiên Bát Quái

Là gì

Cửu Cung là chín ô của tấm bàn Kỳ Môn, xếp thành hình vuông ba hàng ba cột. Tám ô vây quanh ứng với tám quái của Hậu Thiên Bát Quái và tám phương trên mặt đất; ô chính giữa gọi là Trung Cung. Đây là khung xương của mọi tấm bàn: sao, cửa, thần và các phù hiệu đều phải đậu vào một trong chín ô này thì mới đọc được. Nói cách khác, chín cung là bản đồ, còn các tầng bên trên là những gì đang diễn ra trên bản đồ ấy.

Ý nghĩa cốt lõi

Mỗi cung mang ba lớp nghĩa cùng lúc. Lớp thứ nhất là phương hướng thật ngoài đời, dùng để chọn hướng đi, hướng ngồi, hướng tìm. Lớp thứ hai là quái, tức tính chất của cung: cứng hay mềm, động hay tĩnh, sáng hay kín. Lớp thứ ba là vật tượng — cung ấy tượng cho người nào trong nhà, bộ phận nào trên thân, con vật gì, đồ vật gì. Nhờ lớp thứ ba mà tấm bàn nối được với đời thật: hỏi mất đồ thì cung chỉ ra chỗ, hỏi về người thì cung chỉ ra người, hỏi về bệnh thì cung chỉ ra phần thân thể đang có chuyện.

Biểu tượng

Khảm ở chính Bắc, quái nước, đức tính là hãm nghĩa là sa lún hiểm trở; tượng cho người con trai giữa, cho tai, cho mương rãnh, cho việc ẩn giấu và cho kẻ trộm. Khôn ở Tây Nam, quái đất, đức tính là thuận; tượng cho mẹ, cho bụng, cho trâu bò, cho tấm vải, cho đám đông và những gì bằng phẳng đều đặn. Chấn ở chính Đông, quái sấm, đức tính là động; tượng cho con trai cả, cho bàn chân, cho rồng, cho con đường lớn và cho tính quyết đoán pha nóng nảy.

Tốn ở Đông Nam, quái gió và cây, đức tính là nhập nghĩa là luồn vào; tượng cho con gái cả, cho đùi, cho gà, cho người thợ, cho cái dài cái cao và cho sự tiến thoái do dự. Ly ở chính Nam, quái lửa, đức tính là lệ nghĩa là bám vào và rực rỡ; tượng cho con gái giữa, cho mắt, cho mặt trời, cho tia chớp, cho áo giáp gươm giáo. Càn ở Tây Bắc, quái trời, đức tính là kiện nghĩa là mạnh không nghỉ; tượng cho cha, cho đầu, cho ngựa, cho vua, cho vàng ngọc và cái lạnh.

Đoài ở chính Tây, quái đầm, đức tính là vui; tượng cho con gái út, cho miệng, cho dê, cho chuyện miệng lưỡi thị phi và cho đồ hư gãy. Cấn ở Đông Bắc, quái núi, đức tính là chỉ nghĩa là dừng lại; tượng cho con trai út, cho ngón tay, cho chó, cho đường mòn, hòn đá nhỏ và cái cổng.

Đi sâu hơn

Trung Cung là ô đặc biệt. Nó nằm giữa, không ứng với phương nào trên la bàn ngoài đời mà chỉ là trung tâm, và nó không có quái riêng. Theo lệ cổ, muốn tra tượng cho Trung Cung thì mượn tượng của Khôn, gọi là ký cung, tức ở nhờ chứ không phải Trung Cung tự có một bộ tượng. Vì vậy Trung Cung hay ứng vào chuyện bên trong: trong nhà, trong bụng, trong lòng, khoản ngầm không nói ra. Cũng vì tính chất riêng đó mà tám cửa và tám thần không bao giờ đậu vào ô giữa.

Nhận diện nhanh

Có một cách nhớ rất nhanh: đọc chín cung như một gia đình. Càn là cha, Khôn là mẹ; Chấn, Khảm, Cấn lần lượt là con trai cả, con trai giữa, con trai út; Tốn, Ly, Đoài lần lượt là con gái cả, con gái giữa, con gái út. Ghép thêm bốn hướng chính cho dễ thuộc: Bắc là Khảm nước, Nam là Ly lửa, Đông là Chấn sấm, Tây là Đoài đầm. Bốn hướng xen giữa là Đông Bắc Cấn núi, Đông Nam Tốn gió, Tây Nam Khôn đất, Tây Bắc Càn trời.

Lời khuyên

Khi mới học, đừng vội nhớ hết vật tượng. Thuộc chắc bốn thứ cho mỗi cung là đủ dùng rất lâu: hướng, quái, người trong nhà và một hình ảnh gốc gồm nước, đất, sấm, gió, lửa, trời, đầm, núi. Gặp câu hỏi thực tế, bạn lấy hình ảnh gốc soi vào việc mình hỏi trước, rồi mới lần xuống các tượng nhỏ. Làm ngược lại thì rơi vào cảnh nhớ được trăm chữ mà không biết dùng chữ nào.

Câu hỏi thường gặp

Cửu cung gồm những cung nào?

Gồm Khảm ở Bắc, Khôn ở Tây Nam, Chấn ở Đông, Tốn ở Đông Nam, Trung Cung ở giữa, Càn ở Tây Bắc, Đoài ở Tây, Cấn ở Đông Bắc và Ly ở Nam. Tám cung ngoài mang quái riêng, còn ô giữa không có quái.

Trung Cung ứng với hướng nào?

Trung Cung không ứng với hướng nào trên la bàn, nó là trung tâm. Khi cần tra tượng thì mượn tượng của quái Khôn, gọi là ký cung. Vì nằm giữa nên nó hay ứng vào chuyện bên trong, chuyện trong nhà, chuyện chưa nói ra.

Hậu Thiên Bát Quái tám quái tượng cho ai trong nhà?

Càn là cha, Khôn là mẹ. Chấn là con trai cả, Khảm là con trai giữa, Cấn là con trai út. Tốn là con gái cả, Ly là con gái giữa, Đoài là con gái út. Nhớ bộ sáu người con này thì hỏi chuyện gia đình rất nhanh ra người.

Cung Khảm nằm hướng nào và tượng cho cái gì?

Khảm nằm chính Bắc, là quái nước, đức tính sa lún hiểm trở. Nó tượng cho con trai giữa, cho tai, cho mương rãnh và ao hồ, cho việc ẩn giấu và cho kẻ trộm, nên hỏi chuyện mất mát hay chuyện khuất tất thường phải nhìn cung này.

Vì sao phải học vật tượng của tám quái?

Vì không có vật tượng thì tấm bàn chỉ là chín ô chữ. Vật tượng là cầu nối sang đời thật: nó cho biết cung ấy ứng vào người nào, đồ vật nào, bộ phận thân thể nào, nhờ đó lời đáp mới cụ thể thay vì chung chung.

Đọc thêm về Kỳ Môn Độn Giáp

• Kỳ Môn Độn Giáp Tháng 8 Âm: Chiến Lược Hành Động & Hướng Tốt Xuất Hành