Quái Càn — Trời

Là gì

Càn, chữ Hán viết 乾, là quẻ đứng đầu trong tám quẻ của Bát Quái, và tượng lớn nhất của nó là Thiên (天), nghĩa là trời. Hình quẻ Càn gồm ba vạch liền không đứt xếp chồng lên nhau, và chính hình ấy nói đúng bản chất của Càn: đầy kín, không có chỗ hở, không có chỗ mềm. Đức tính người xưa gán cho Càn là Kiện (健), nghĩa là mạnh mẽ không ngừng nghỉ, như trời quay mãi mà chưa bao giờ dừng lại nghỉ một ngày. Trong Kỳ Môn Độn Giáp, lá bàn chia chín ô theo Hậu Thiên Bát Quái, và Càn giữ ô phương Tây Bắc, thuộc hành Kim: hành của kim loại, của cái cứng, cái sắc, cái bền và cái cất giữ được lâu.

Ý nghĩa cốt lõi

Cốt lõi của Càn nằm ở hai chữ chủ tể. Càn là Quân (君), là vua, là người ra lệnh chứ không phải người nhận lệnh. Trong nhà, Càn là Phụ (父), là cha, người gánh trách nhiệm cuối cùng và là chỗ dựa của cả nhà. Vì vậy hễ một việc mang khí Càn thì việc ấy luôn có bóng dáng người có thẩm quyền đứng phía sau: cấp trên, chủ đầu tư, cơ quan công quyền, người cha, người chồng, người sáng lập. Càn cũng chủ cái lớn và cái chính danh, nên nó hợp với chuyện mở mang, đề bạt, xin phép, ký kết ở tầm cao. Mặt trái của sức mạnh không ngừng nghỉ là cứng quá hóa gãy: Càn đi tới cực thì thành độc đoán, thành ép người, thành cố sức đến kiệt.

Biểu tượng

Kho tượng cổ của Càn rất giàu và rất dễ nhận. Con vật của Càn là Mã (馬), con ngựa, kèm bốn dạng khác nhau là Lương Mã tức ngựa tốt, Lão Mã tức ngựa già, Tích Mã tức ngựa gầy và Bác Mã tức ngựa loang lổ nhiều màu. Bốn dạng ngựa ấy chính là bốn mức sức lực của cùng một cái khí Càn: đang sung, đã già, đã mòn, hoặc pha tạp. Bộ phận cơ thể của Càn là Thủ (首), cái đầu. Các vật tượng khác gồm Viên (圜) là hình tròn, Ngọc (玉), Kim (金) là kim loại, Hàn (寒) là lạnh, Băng (冰) là băng giá, Đại Xích (大赤) là màu đỏ thẫm, và Mộc Quả (木果) là quả trên cây.

Đi sâu hơn

Phần đất Tây Bắc của Càn là nhà gốc của hai thứ rất mạnh trong Kỳ Môn. Một là Khai Môn (開門), cửa Mở, được xếp bậc đại cát, chủ chuyện mở mang, công danh, khai trương, cầu quan và xuất hành. Hai là sao Thiên Tâm (天心), một cát tinh thuộc Kim, chủ về y dược, mưu lược và người bề trên. Cả hai đều mang hành Kim đúng như cung nhà, và cả hai nói cùng một giọng: đây là chỗ của người cầm trịch, của quyết định lớn, của việc muốn thành thì phải mở ra chứ không phải giấu đi. Biết Càn là nhà của cửa Mở và của sao mưu lược, bạn hiểu vì sao người xưa xem phương Tây Bắc là phương của bậc trưởng thượng và hay chọn nó khi khởi đầu một việc đại sự.

Biểu hiện thực tế

Ngoài đời, khí Càn hiện ra ở những chỗ có trật tự trên dưới rõ ràng và có chuẩn mực cứng. Đó là trụ sở, tòa nhà lớn, ngân hàng, kho vàng, nhà máy cơ khí, sân bay, đường cao tốc, những nơi chạy theo giờ giấc và quy định chứ không theo cảm tính. Về người, Càn ứng vào đàn ông lớn tuổi, người có chức, người tự lập từ sớm, dáng thẳng, nói gọn, ít khi than thở. Về đồ vật, Càn là những thứ tròn, cứng, sáng, đắt tiền và giữ được lâu: nhẫn, đồng hồ, tiền kim loại, máy móc, ô tô.

Trong công việc và tình cảm

Trong công việc, khí Càn là lợi thế khi bạn cần được duyệt, cần một chữ ký, cần người có quyền gật đầu, hoặc cần khởi sự một việc quy mô. Nó bất lợi khi việc đòi khéo léo, đòi nhún nhường, đòi dò dẫm từng bước nhỏ, vì Càn không quen lùi. Trong tình cảm, Càn cho người đàn ông biết gánh vác, chu cấp đầy đủ, giữ lời, nhưng cũng dễ áp đặt và ít nói lời mềm, khiến người bên cạnh thấy được che chở mà không thấy được hiểu. Cách dùng đúng của Càn là đặt nó vào chỗ cần quyết đoán, rồi tự tay pha thêm phần mềm cho những chỗ còn lại.

Câu hỏi thường gặp

Quẻ Càn là gì?

Càn là quẻ đứng đầu Bát Quái, hình gồm ba vạch liền, tượng lớn nhất là trời. Đức tính của Càn là mạnh mẽ không ngừng nghỉ, nên Càn chủ về quyền, về người trên, về cái lớn và cái chính danh.

Quẻ Càn thuộc hành gì và ở hướng nào?

Càn thuộc hành Kim, hành của kim loại và của cái cứng bền có giá trị. Trên lá bàn chín cung, Càn giữ ô phương Tây Bắc, phương mà người xưa xem là phương của bậc trưởng thượng trong nhà.

Vì sao quẻ Càn lại tượng cho người cha?

Vì Càn là ba vạch liền, đầy kín không có chỗ hở, là hình của cái gánh được và không gãy. Trong vai trò gia đình, Càn ứng vào Phụ tức người cha, người chịu trách nhiệm cuối cùng và là chỗ dựa của cả nhà.

Quẻ Càn tượng cho những đồ vật nào?

Càn lấy tượng con ngựa, cái đầu, hình tròn, ngọc, kim loại, cái lạnh, băng giá, màu đỏ thẫm và quả trên cây. Ra đời thật là vàng bạc, đồng hồ, nhẫn, tiền kim loại, xe cộ, máy móc và những nơi lạnh.

Người mang nhiều khí Càn có nhược điểm gì?

Nhược điểm của họ sinh ra từ chính cái mạnh. Vì quen quyết và quen đứng đầu nên họ dễ áp đặt, ít chịu nghe, ngại nói lời mềm, và hay cố sức đến kiệt thay vì lùi lại một bước để giữ dài hơi.

Đọc thêm về Kỳ Môn Độn Giáp

• Kỳ Môn Độn Giáp Tháng 8 Âm: Chiến Lược Hành Động & Hướng Tốt Xuất Hành