Quái Ly — Lửa

Là gì

Ly, chữ Hán viết 離, là quái mang tượng Lửa. Trên lá bàn chín ô của Kỳ Môn Độn Giáp, ô mang quái Ly nằm ở phương Nam, thuộc hành Hỏa. Chữ Ly trong tiếng Việt quen nghĩa là lìa, là rời xa, nhưng đức tính mà kinh văn cổ đặt cho quái này lại là Lệ, chữ Hán 麗, nghĩa là bám vào, là gắn kết, và cũng có nghĩa là rực rỡ đẹp đẽ. Hai nghĩa tưởng ngược nhau ấy nằm gọn trong một hình ảnh duy nhất là ngọn lửa. Lửa không tự đứng một mình được, nó phải bám vào củi, vào dầu, vào bấc đèn thì mới cháy; và khi đã cháy thì nó sáng nhất trong muôn vật. Hiểu Ly là hiểu thứ ánh sáng phải có chỗ bám.

Ý nghĩa cốt lõi

Cốt lõi của Ly là sáng và phụ thuộc. Sáng nghĩa là mọi thứ thuộc Ly đều phơi ra: danh tiếng, vẻ ngoài, giấy tờ công bố, lời nói trước đám đông, cái đẹp được nhìn thấy. Việc nào mang tượng Ly thì việc ấy khó giấu, mà cũng không nên giấu, vì sức của nó nằm ở chỗ được người ta nhìn. Phụ thuộc nghĩa là Ly cần nhiên liệu, hết củi thì tắt. Cho nên Ly vừa nói tới lúc rực rỡ nhất, vừa nói tới tính chóng tàn. Người xưa còn cho Ly cai việc soi xét và phân biệt: lửa soi tới đâu thì cái thật cái giả cùng hiện ra tới đó. Hỏi một việc mà gặp Ly, hãy nghĩ tới danh, tới mắt người khác, và tới chuyện giữ lửa cho lâu.

Biểu tượng

Vật tượng của Ly mở đầu bằng Hỏa, 火, lửa; rồi Nhật, 日, mặt trời; rồi Điện, 電, tia chớp và sét. Cả ba đều là ánh sáng, khác nhau ở độ bền: mặt trời sáng đều, lửa sáng chừng nào còn củi, chớp chỉ sáng trong chớp mắt. Kế đó là hai vật thoạt nghe khá bất ngờ: Giáp Trụ, 甲冑, áo giáp và mũ trận, cùng Qua Binh, 戈兵, giáo mác vũ khí. Người xưa xếp chúng vào Ly vì giáp trụ cứng ở ngoài mà rỗng ở trong, đúng dáng của quái này, và vì binh khí thì sáng loáng. Về cây cối, Ly ứng vào Khoa Thượng Cảo, 科上槁, cây khô héo ở phần ngọn, tức cây bị nắng rút hết nước ở trên cao.

Đi sâu hơn

Con vật của Ly là Trĩ, 雉, chim trĩ, loài chim có bộ lông đẹp bậc nhất trong các loài chim rừng, rất hợp với quái của sự rực rỡ. Kinh văn còn xếp vào Ly một nhóm khác hẳn: Miết, 鱉, con ba ba; Giải, 蟹, con cua; Luy, 蠃, con ốc; Bạng, 蚌, con trai; Quy, 龜, con rùa. Tất cả đều cứng vỏ ngoài mà mềm ruột trong, cùng một dáng với bộ áo giáp kể trên. Bộ phận cơ thể của Ly là Mục, 目, con mắt, nên Ly cai mọi chuyện nhìn, chuyện soi, chuyện trông thấy. Về người, Ly ứng vào Đại Phúc, 大腹, tức bụng lớn. Trong nhà, Ly là Trung Nữ, 中女, người con gái giữa.

Trong công việc và tình cảm

Trong công việc, tượng Ly ứng vào những nghề sống bằng ánh sáng và sự chú ý: dạy học, trình bày, truyền thông, làm đẹp, nghệ thuật biểu diễn, kiểm tra và soi xét giấy tờ, cùng các nghề dính tới lửa, tới điện, tới nhiệt. Người mang nhiều khí Ly thường nổi bật giữa đám đông, ăn nói có sức hút, nhìn việc nhanh và nhạy, nhưng bốc lên nhanh thì cũng nguội nhanh. Trong tình cảm, Ly là thứ tình yêu nồng, đẹp, nói ra được, khoe ra được, và cần được đáp lại thì mới cháy tiếp. Ly không chịu nổi sự lạnh nhạt kéo dài, bởi bản chất của nó là phải bám vào một cái gì đó mới tồn tại được.

Nhận diện nhanh

Nhận ra tượng Ly bằng ba dấu. Một là mọi thứ đang ở chỗ sáng: ai cũng biết, ai cũng bàn, không còn là chuyện riêng nữa. Hai là có sự phụ thuộc rõ ràng vào một nguồn nuôi, có thể là một người, một hợp đồng, một dòng khách; nguồn ấy dừng thì việc tắt theo. Ba là nhịp gấp, nóng lên rất nhanh và nguội cũng rất nhanh. Nếu ba dấu này cùng có mặt thì bạn đang đứng trong khí Ly. Việc nên làm là tận dụng lúc đang sáng để chốt cho xong phần quan trọng nhất, rồi lo sẵn củi cho quãng sau, thay vì tin rằng ngọn lửa hiện tại sẽ tự cháy mãi mà không cần thêm gì.

Câu hỏi thường gặp

Quái Ly tượng trưng cho điều gì?

Ly là quái mang tượng Lửa, cũng là mặt trời và tia chớp. Nó tượng cho sự rực rỡ, danh tiếng, cái đẹp được nhìn thấy, khả năng soi xét phân biệt, và cả tính chóng bùng chóng tàn.

Vì sao đức tính của quái Ly là bám vào chứ không phải lìa xa?

Vì đức tính gốc của Ly là chữ Lệ, nghĩa là bám vào và gắn kết. Ngọn lửa không tự đứng một mình được, nó phải bám vào củi vào dầu mới cháy, nên bản chất quái này là sự phụ thuộc vào nguồn nuôi.

Quái Ly nằm ở hướng nào và thuộc hành gì?

Ly ứng vào phương Nam và thuộc hành Hỏa. Đây là phương nóng và sáng nhất, hợp với một quái lấy ánh sáng cùng sự phơi bày ra trước mắt mọi người làm bản chất.

Vì sao áo giáp và con rùa lại cùng thuộc quái Ly?

Vì cả hai cùng một dáng là cứng ở ngoài mà mềm hoặc rỗng ở trong. Kinh văn cổ xếp vào Ly cả áo giáp mũ trận lẫn ba ba, cua, ốc, trai, rùa, đều là những thứ mang vỏ cứng bao lấy phần ruột mềm.

Gặp quái Ly thì nên làm gì?

Nên tận dụng lúc đang sáng để chốt xong phần quan trọng nhất, vì khí Ly bùng nhanh và tàn cũng nhanh. Đồng thời phải lo sẵn nguồn nuôi cho quãng sau, đừng tin rằng ngọn lửa hiện tại tự cháy mãi.

Đọc thêm về Kỳ Môn Độn Giáp

• Kỳ Môn Độn Giáp Tháng 8 Âm: Chiến Lược Hành Động & Hướng Tốt Xuất Hành