Quái Tốn — Gió

Là gì

Tốn, chữ Hán viết 巽, là quẻ thứ tư của Bát Quái, mang hai tượng đi liền nhau là Phong (風) nghĩa là gió và Mộc (木) nghĩa là cây. Hình quẻ Tốn có một vạch đứt nằm dưới cùng, bên trên là hai vạch liền: chỗ mềm nằm ở đáy, nên khí len được vào bên dưới rồi mới nâng lên. Đức tính của Tốn là Nhập (入), nghĩa là thâm nhập, luồn vào; gió không phá cửa, gió lách qua khe. Trong Kỳ Môn Độn Giáp, Tốn giữ ô phương Đông Nam của lá bàn chín cung, mang hành Mộc. Cùng là Mộc với Chấn, nhưng Chấn là thân cây bật lên còn Tốn là cành lá tỏa ngang: một bên là sức đẩy, một bên là sự mềm dẻo len lỏi.

Ý nghĩa cốt lõi

Cốt lõi của Tốn là vào được chỗ người khác không vào được. Trong nhà, Tốn là Trưởng Nữ (長女), người con gái cả, khéo, biết ý, biết thu xếp việc mà không cần to tiếng. Tốn chủ sự liên lạc, đưa tin, thuyết phục, môi giới, giao thương, và mọi thứ di chuyển như gió: đường dây, tin nhắn, mùi hương, tiếng đồn. Kinh văn có hẳn một câu về lợi lộc của Tốn là Cận Lợi Thị Tam Bội (近利市三倍), nghĩa là gần chợ thì lời gấp ba; Tốn là quẻ của người biết chỗ nào có tiền mà tìm tới. Mặt yếu cũng được nói thẳng bằng Tiến Thoái (進退) là do dự tới lui và Bất Quả (不果) là thiếu quyết đoán. Về bản chất sâu xa, Tốn còn được gọi là Táo Quái (躁卦), quẻ nóng nảy: bề ngoài êm mà bên trong sốt ruột.

Biểu tượng

Con vật của Tốn là Kê (雞), con gà, loài gáy đúng giờ, báo tin sáng, bới tìm suốt ngày không nghỉ. Bộ phận cơ thể là Cổ (股), tức đùi, phần nâng người và đưa người đi. Vật tượng của Tốn gồm Thằng Trực (繩直) là sợi dây mực căng thẳng của nghề mộc, Công (工) là người thợ, Bạch (白) là màu trắng, Trường (長) là dài, Cao (高) là cao, và Xú (臭) là mùi, thứ duy nhất bay được vào mũi mà mắt không hề thấy. Về tướng người, Tốn ứng vào người ít tóc, trán rộng, mắt nhiều lòng trắng.

Đi sâu hơn

Phương Đông Nam của Tốn là nhà gốc của Đỗ Môn (杜門), cửa Đỗ, xếp bậc trung bình. Chữ Đỗ nghĩa là bịt lại, cửa này chủ sự bế tắc và ẩn giấu; nghe thì xấu nhưng dùng đúng chỗ lại rất được việc: giữ bí mật, tránh mặt, phòng thủ, né một trận va chạm không cần thiết. Cùng phương ấy là sao Thiên Phụ (天辅), gọi là văn tinh, một cát tinh thuộc Mộc, chủ học hành, giáo dục, giấy tờ và người giúp đỡ trong giới chữ nghĩa. Ghép hai thứ lại thấy rõ tính Tốn: đây là phần đất của người làm việc âm thầm bằng đầu óc, của chuyện học, chuyện soạn hồ sơ, chuyện đi đường vòng mà vẫn tới đích.

Nhận diện nhanh

Nhận ra khí Tốn rất dễ nếu bạn nhớ ba dấu. Thứ nhất là nó không đi thẳng: việc đến với bạn qua người quen, qua giới thiệu, qua một câu nói tình cờ, chứ không qua cửa chính. Thứ hai là nó dài và mảnh: hàng hóa dạng sợi dạng ống, hợp đồng nhiều điều khoản, câu chuyện nhiều khúc, quãng đường xa. Thứ ba là nó bay: tin đồn, mùi, gió, chuyện lan nhanh mà không ai biết bắt đầu từ đâu. Về người, Tốn ứng vào người ăn nói mềm, giỏi kết nối, nhiều mối quan hệ, tính thì hay đổi ý vào phút chót. Về nghề, Tốn là buôn bán, môi giới, vận chuyển, dạy học, viết lách, làm gỗ.

Phân biệt, đừng nhầm

Đừng nhầm Tốn với Chấn dù cả hai cùng hành Mộc. Chấn là sấm, ra mặt, đánh một tiếng cho cả vùng nghe thấy; Tốn là gió, không ra mặt, len vào từng khe rồi mới thấy cả rừng lay. Việc thuộc Chấn thành hay bại biết ngay, việc thuộc Tốn ngấm dần và lâu mới lộ. Cũng đừng nhầm cái mềm của Tốn với cái mềm của Khôn. Khôn mềm vì nó chứa và nó nhường, Khôn nằm yên mà chờ; Tốn mềm vì nó cần luồn qua, Tốn vẫn đang đi tới đích của mình. Một bên là đất, một bên là gió, cùng không chống lại ai nhưng động cơ hoàn toàn khác nhau.

Câu hỏi thường gặp

Quẻ Tốn là gì?

Tốn là quẻ thứ tư của Bát Quái, mang hai tượng gió và cây. Đức tính của Tốn là thâm nhập, luồn vào, nên Tốn chủ mọi thứ đi đường vòng mà vẫn tới đích: liên lạc, đưa tin, thuyết phục, môi giới và giao thương.

Quẻ Tốn thuộc hành gì và ở hướng nào?

Tốn thuộc hành Mộc, cùng hành với Chấn. Trên lá bàn chín cung, Tốn giữ ô phương Đông Nam. Phương này là nhà gốc của cửa Đỗ chủ ẩn giấu và của văn tinh chủ học hành giấy tờ.

Phân biệt quẻ Tốn và quẻ Chấn thế nào?

Cả hai cùng hành Mộc nhưng khác hẳn cách đi. Chấn là sấm, ra mặt, phát một tiếng là ai cũng biết; Tốn là gió, không ra mặt, len từng khe rồi mới thấy cả rừng lay. Việc Chấn lộ ngay, việc Tốn ngấm dần.

Quẻ Tốn hợp với nghề gì?

Hợp những nghề sống bằng quan hệ và bằng đường đi: buôn bán, môi giới, vận chuyển, dạy học, viết lách và nghề mộc. Kinh văn còn có câu gần chợ thì lời gấp ba, tả đúng cái tài tìm ra chỗ có lợi của Tốn.

Người mang nhiều khí Tốn yếu ở điểm nào?

Yếu ở sự do dự. Kinh văn nói thẳng là tới lui và thiếu quyết đoán, nên họ hay đổi ý vào phút chót, việc gần xong lại lật lại. Bề ngoài họ rất êm nhưng bên trong sốt ruột, dễ tự làm rối chính mình.

Đọc thêm về Kỳ Môn Độn Giáp

• Kỳ Môn Độn Giáp Tháng 8 Âm: Chiến Lược Hành Động & Hướng Tốt Xuất Hành