Văn khấn lễ chùa (ban Tam Bảo)

Ý nghĩa

Lễ chùa trước ban Tam Bảo, tức nơi thờ ba ngôi báu Phật, Pháp, Tăng, là một trong những nét sinh hoạt tín ngưỡng lâu đời và gần gũi nhất của người Việt. Từ bao đời nay, mỗi khi lòng muốn tĩnh lại giữa những bộn bề thường ngày, người ta tìm về cửa chùa để lễ Phật, vãn cảnh và gột rửa bớt phiền muộn. Đứng trước ban Tam Bảo, con người bày tỏ lòng thành kính và nhắc mình hướng về điều thiện, sống lương thiện, bao dung hơn với mọi người xung quanh.

Việc lễ Phật cốt ở tấm lòng chứ không ở lễ vật lớn hay nhỏ. Người xưa vẫn dạy rằng một nén hương thơm với tâm thành trong sạch còn hơn mâm cao cỗ đầy mà hời hợt, qua loa. Đến chùa vì thế không phải để mặc cả đổi lấy điều gì, mà trước hết là dịp để mỗi người lắng lòng, soi lại chính mình và nuôi dưỡng sự bình an từ bên trong. Nhiều gia đình giữ nếp đi chùa ngày mùng một, ngày rằm hay dịp đầu xuân như một cách gìn giữ sự thanh thản và gắn kết các thế hệ trong nhà.

Nét đẹp của việc lễ chùa còn nằm ở chỗ nó nhắc con người biết đủ, biết buông bớt tham lam nóng giận, biết sống chậm lại giữa nhịp đời hối hả. Cửa thiền rộng mở với tất cả mọi người, không phân biệt sang hèn, nên ai mang lòng thành đến đều được đón nhận như nhau. Giữ được nếp lễ chùa trang nghiêm và thành kính cũng chính là giữ một phần hồn cốt văn hóa của dân tộc, trao truyền lại cho con cháu mai sau.

Thời điểm cúng

Người ta thường lễ chùa vào ngày mùng một, ngày rằm hằng tháng, các dịp lễ Phật trong năm, những ngày đầu xuân mới, hoặc bất cứ khi nào trong lòng muốn tìm chút tĩnh tại. Nên chọn lúc chùa thanh vắng, tránh giờ quá đông để giữ được sự trang nghiêm; khi đến nên thong thả, không vội vàng, dành đôi phút lặng lòng trước khi hành lễ.

Cách sắm lễ

Trước ban Tam Bảo chỉ nên dâng lễ chay gồm hương, hoa tươi, quả chín, oản phẩm, xôi chè và chén nước sạch. Tuyệt đối không đặt đồ mặn, rượu thịt hay vàng mã lên ban thờ Phật, bởi lễ Phật trọng ở sự thanh tịnh. Hoa nên chọn loại tươi và thơm nhẹ như hoa sen, hoa huệ hay hoa cúc; quả chọn quả lành còn tươi, bày biện gọn gàng và sạch sẽ.

Điều quan trọng hơn cả mâm lễ vẫn là tấm lòng và thái độ của người đi lễ. Khi vào chùa nên ăn mặc kín đáo, chỉnh tề, đi nhẹ nói khẽ, giữ gìn cảnh quan và sự yên tĩnh chung của chốn thiền môn. Nhiều người còn giữ thói quen công đức tùy tâm, làm chút việc thiện để góp phần gìn giữ nơi thờ tự, đó cũng là một cách nuôi dưỡng cái tâm hướng thiện mà nhà chùa vẫn nhắc nhở.

Bài khấn

Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)

Con kính lạy chín phương Trời, mười phương Chư Phật, Chư Phật mười phương.

Con kính lạy Đức Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật cùng chư vị Bồ Tát.

Tín chủ con là [họ tên], ngụ tại [địa chỉ].

Hôm nay con về cửa Phật, thành tâm dâng nén hương thơm, hoa quả tịnh tài, một lòng hướng thiện, kính lễ trước ban Tam Bảo.

Cúi xin chư Phật từ bi gia hộ cho gia đình con thân tâm an lạc, biết sống hiền lương, gia đạo bình an, mọi người mạnh khỏe, gặp nhiều điều lành.

Chúng con nguyện làm điều lành, tránh điều dữ, giữ lòng thành kính, tu tâm dưỡng tính mỗi ngày.

Chúng con lễ bạc tâm thành, cúi xin được chứng giám.

Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)

Lưu ý

Lễ ban Tam Bảo chỉ dâng đồ chay; khi khấn nên nói nhỏ vừa đủ mình nghe, giọng chậm rãi, giữ thái độ trang nghiêm và thành kính trong suốt buổi lễ.

Nội dung trên tham khảo theo phong tục dân gian, mang tính tùy tâm; có thể khác đôi chút theo vùng miền và nếp riêng của mỗi gia đình.

Câu hỏi thường gặp

Có nhất thiết phải sắm lễ to khi đi chùa không?

Không. Cửa Phật trọng lòng thành hơn lễ vật; một nén hương, một bông hoa tươi với tâm trong sạch đã trọn ý nghĩa của việc lễ chùa.

Đặt lễ mặn lên ban Tam Bảo có được không?

Không nên. Ban thờ Phật chỉ dâng lễ chay; đồ mặn, rượu thịt nếu có thì đặt ở ban thờ Thánh, Mẫu hay Đức Ông theo lệ riêng của từng chùa.

Nên khấn thành tiếng hay khấn thầm?

Nên khấn thầm hoặc nói rất nhỏ vừa đủ mình nghe, cốt ở sự thành tâm; không cần đọc to gây ồn ào nơi thờ tự.