Ý nghĩa
Cúng xe định kỳ là lễ cúng xe đều đặn hằng tháng vào ngày mùng 2 và ngày 16 âm lịch, một nếp quen của nhiều nhà xe, tài xế chạy khách, chạy hàng và người dùng xe để làm ăn. Theo phong tục, chủ xe sắm lễ nhỏ dâng hương, kính mời thần linh, Thổ địa và các vị thần cai quản xe về chứng giám, cầu cho người và xe đi đường bình an, chạy khách chạy hàng được thuận lợi.
Mùng 2 và 16 là hai ngày cúng quen thuộc hằng tháng của giới buôn bán, nhất là ở miền Nam và các thành phố lớn. Người làm nghề xe coi chiếc xe là cần câu cơm, nên cũng giữ nếp cúng xe vào hai ngày ấy. Lễ nhỏ mà đều đặn, cứ nửa tháng một lần, người lái lại lau chùi xe cộ, thắp nén hương và khấn cầu cho những chuyến đi sắp tới.
Nếu bạn vừa mua xe và làm lễ lần đầu thì dùng bài Văn khấn cúng xe mới. Nếu bạn cúng mùng 2 và 16 ở nhà, ở cửa hàng để mời các vị tiền chủ, hậu chủ (những người chủ cũ đã khuất của nhà đất) thì dùng bài Văn khấn mùng 2 và 16 (tiền chủ, hậu chủ). Hai lễ khác nhau, mỗi lễ đọc bài riêng.
Thời điểm cúng
Lễ làm vào ngày mùng 2 và ngày 16 âm lịch hằng tháng. Giờ cúng tùy nếp từng nơi: có người cúng sáng sớm trước khi xe xuất bến, có người cúng buổi chiều khi xe đã về bãi.
Nếu hôm ấy xe đang chạy xa, nhiều tài xế làm lễ nhỏ ở chỗ dừng nghỉ, hoặc cúng khi xe về tới bãi. Nhà xe có nhiều xe thường cúng chung một lúc cho cả đoàn xe.
Cách sắm lễ
Lễ cúng định kỳ thường nhỏ gọn: hương, hoa, một đôi nến, một đĩa trái cây, trầu cau, rượu, nước, xôi hoặc bánh, một đĩa gạo, một đĩa muối và ít giấy tiền vàng mã. Nhiều nhà xe cúng mặn với gà luộc, thịt heo luộc hoặc heo quay, trứng luộc; có người thêm thuốc lá, bánh kẹo.
Mâm lễ đặt trên bàn hoặc tấm bạt sạch ngay trước đầu xe, xe đỗ ngay ngắn. Nhà xe có nhiều xe thường bày một mâm chung ở bãi, trước dãy xe. Có nơi bày thêm một mâm nhỏ cháo trắng, gạo muối để cúng chúng sinh (cô hồn). Vàng mã nên sắm vừa phải.
Các bước hành lễ
- Lau rửa xe sạch sẽ, đỗ xe ngay ngắn ở bãi hoặc trước nhà và tắt máy.
- Bày mâm lễ trước đầu xe, hoặc trước dãy xe nếu cúng chung.
- Thắp nến và thắp hương (thường 3 nén), đứng trước mâm vái ba vái.
- Đọc bài khấn cúng xe định kỳ, khấn xong vái tạ.
- Chờ hết tuần hương (hương cháy gần hết) thì hóa vàng (đốt vàng mã) ở chỗ cách xa xe và nhiên liệu; tùy nơi, rải chút gạo muối quanh xe.
- Hạ lễ, chia lộc cho tài xế, phụ xe cùng thụ lộc (dùng đồ cúng lấy lộc).
Bài khấn đầy đủ
Văn khấn cúng xe định kỳ (mùng 2, 16)
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)
Con lạy chín phương Trời, mười phương Chư Phật, Chư Phật mười phương.
Con kính lạy Hoàng Thiên Hậu Thổ chư vị Tôn thần.
Con kính lạy ngài Bản cảnh Thành Hoàng chư vị Đại Vương.
Con kính lạy ngài Bản xứ Thổ địa, Phúc đức chính thần.
Con kính lạy các vị Thần linh cai quản trong khu vực này.
Con kính lạy chư vị Tôn thần cai quản xe cộ, các ngài Thần xe.
Tín chủ con là: (họ tên)
Ngụ tại: (địa chỉ)
Hôm nay là ngày (ngày) tháng (tháng) năm (năm), tín chủ con theo lệ hằng tháng làm lễ cúng xe.
Tín chủ con có chiếc xe mang biển số (biển số xe), dùng vào việc chở khách, chở hàng, làm ăn sinh sống.
Tín chủ con thành tâm sửa biện hương hoa lễ vật, kim ngân trà quả, đốt nén hương thơm, dâng lên trước án.
Kính mời chư vị Tôn thần, ngài Thổ địa, các vị Thần linh cùng các ngài Thần xe giáng lâm trước án, chứng giám lòng thành, thụ hưởng lễ vật.
Cúi xin chư vị phù hộ độ trì cho người và xe từ nay đến kỳ lễ sau ra đường thượng lộ bình an, đi đến nơi, về đến chốn.
Xe cộ bền chắc, máy móc êm xuôi, tránh được tai ương, gặp dữ hóa lành.
Chuyến đi chuyến về đều có khách có hàng, làm ăn thuận lợi, tiền tài tấn tới.
Toàn gia chúng con cùng anh em tài xế, phụ xe được bình an mạnh khỏe, mọi sự tốt lành.
Chúng con lễ bạc tâm thành, trước án kính lễ, cúi xin được phù hộ độ trì.
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)
Bài khấn ngắn gọn
Văn khấn cúng xe định kỳ (mùng 2, 16)
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)
Con kính lạy Hoàng Thiên Hậu Thổ chư vị Tôn thần.
Con kính lạy ngài Thổ địa, các vị Thần linh cai quản nơi này cùng các ngài Thần xe.
Tín chủ con là: (họ tên)
Ngụ tại: (địa chỉ)
Hôm nay là ngày (ngày) tháng (tháng) năm (năm), tín chủ con theo lệ làm lễ cúng chiếc xe mang biển số (biển số xe).
Thành tâm dâng nén hương thơm cùng lễ vật, cúi xin chư vị chứng giám, phù hộ cho người và xe thượng lộ bình an, chạy khách chạy hàng thuận lợi.
Chúng con lễ bạc tâm thành, cúi xin được phù hộ độ trì.
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)
Lưu ý
Người đứng khấn là chủ xe, chủ nhà xe hoặc tài xế chính. Đọc bài khấn rõ ràng, vừa đủ nghe, khấn thầm cũng được. Nhà xe có nhiều xe cúng chung một mâm thì trong câu nêu việc đọc lần lượt biển số từng xe, hoặc nói chung là toàn bộ xe của nhà xe.
Cúng ở bãi xe, bến xe phải cẩn thận lửa: tắt máy, cắm hương nến xa bình xăng, bình dầu, hóa vàng trong chậu sắt cách xa xe và trông đến khi tàn hẳn. Bến bãi chung thường có quy định riêng về chỗ thắp hương, đốt vàng mã, bạn nên hỏi trước. Gạo muối rải vừa phải, không rải xuống lòng đường.
Nội dung trên tham khảo theo phong tục cổ truyền, mang tính tùy tâm; lễ vật và lời khấn có thể khác đôi chút theo vùng miền và nếp riêng của mỗi gia đình.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao cúng xe vào mùng 2 và 16?
Mùng 2 và 16 âm lịch là hai ngày cúng quen thuộc hằng tháng của giới buôn bán, nhất là ở miền Nam. Người làm nghề xe cũng giữ nếp ấy, cúng xe hai lần mỗi tháng để cầu đi đường bình an, làm ăn thuận lợi.
Cúng xe mùng 2 và 16 vào giờ nào?
Tùy nếp từng nơi: có người cúng sáng sớm trước khi xe chạy, có người cúng buổi chiều khi xe về bãi. Bạn chọn lúc xe có mặt và người đứng khấn thong thả.
Đúng ngày cúng mà xe đang chạy đường xa thì làm sao?
Nhiều tài xế làm lễ nhỏ ở chỗ dừng nghỉ, chỉ cần hương, hoa quả và lời khấn. Cũng có người đợi xe về tới bãi rồi mới cúng.
Lỡ quên một kỳ cúng thì có sao không?
Kỳ sau bạn cúng như thường. Có người lỡ ngày vì bận thì cúng sớm hoặc muộn hơn một ngày; người giữ nếp lâu năm coi trọng sự đều đặn hơn mâm lễ to nhỏ.
Biên soạn: Ban biên soạn 1Vong
Ứng vào việc của bạn
Ngày giờ cúng hợp tuổi chủ nhà
Chọn ngày định cúng để biết giờ đẹp, ngày ấy hợp hay xung tuổi chủ nhà, và có bài khấn điền sẵn tên, địa chỉ, ngày âm lịch.
- Giờ hoàng đạo của đúng ngày bạn định cúng
- Ngày ấy hợp hay xung với tuổi chủ nhà
- Bài khấn điền sẵn tên, địa chỉ và ngày âm lịch
- Hướng tốt để đặt mâm trong ngày ấy