Văn khấn mùng 2 và 16 (tiền chủ, hậu chủ)

Ý nghĩa

Cúng mùng 2 và 16 là lễ cúng hằng tháng vào ngày mùng 2 và ngày 16 âm lịch, phổ biến ở nhiều gia đình buôn bán, cửa hàng, công ty, nhất là ở miền Nam và các thành phố. Lễ chính là cúng tiền chủ, hậu chủ: dâng hương mời những người chủ cũ từng sống, từng làm ăn trên nhà cửa, đất đai này về thụ hưởng lễ vật, cầu cho gia đình mình ở yên ổn, buôn bán thuận lợi.

Theo cách hiểu phổ biến, tiền chủ là những người chủ trước đã khuất, từng ở hoặc làm chủ nơi này; hậu chủ là những người làm chủ đến sau họ. Người xưa quan niệm người đến sau phải nhớ ơn người đi trước, như câu uống nước nhớ nguồn, nên cúng tiền chủ, hậu chủ để tỏ lòng biết ơn và xin được ở yên, làm ăn yên ổn trên đất của người xưa. Cùng dịp này, nhiều nơi bày thêm một mâm nhỏ ngoài cửa cúng chúng sinh (cô hồn).

Nếu bạn là tài xế, nhà xe cúng xe vào mùng 2 và 16 thì dùng bài Văn khấn cúng xe định kỳ (mùng 2, 16). Nếu bạn thắp hương Thần Tài, Thổ địa hằng ngày hay ngày mùng Một, ngày Rằm thì dùng bài Văn khấn Thần Tài - Thổ Địa. Bài này dành riêng cho lễ tiền chủ, hậu chủ hằng tháng ở nhà, cửa hàng, công ty.

Thời điểm cúng

Lễ làm vào ngày mùng 2 và ngày 16 âm lịch hằng tháng. Theo nếp phổ biến, nhiều nhà cúng vào buổi chiều, trước khi trời tối; có nơi cúng buổi trưa hoặc buổi sáng. Cửa hàng mở cửa cả ngày thường chọn lúc vắng khách để cúng cho thong thả.

Theo cách giải thích phổ biến, mùng Một và ngày Rằm đã dành cho lễ Phật, thần linh và gia tiên, nên người buôn bán chọn hai ngày liền sau là mùng 2 và 16 để cúng tiền chủ, hậu chủ và chúng sinh. Có ý kiến cho rằng nếp này chịu ảnh hưởng tục cúng mùng 2, 16 của người Hoa buôn bán.

Cách sắm lễ

Mâm cúng tiền chủ, hậu chủ thường là lễ mặn như một bữa cơm: cơm, canh, gà luộc hoặc thịt luộc, trứng, vài món ăn trong nhà, kèm hương, hoa, một đôi nến, đĩa trái cây, trầu cau, rượu, nước, trà và giấy tiền vàng bạc. Có nơi thêm quần áo giấy, bánh kẹo, thuốc lá. Nhà ăn chay thì cúng mâm chay cũng được.

Mâm đặt trên bàn hoặc chiếu sạch trong nhà, gần cửa chính, quay mặt vào trong nhà; người khấn đứng phía ngoài mâm, quay mặt vào trong mà khấn. Người ta giải thích rằng tiền chủ vốn là chủ cũ của ngôi nhà nên được mời vào trong, khác với mâm chúng sinh đặt ngoài cửa quay ra đường.

Mâm cúng chúng sinh nhỏ đặt ngoài cửa hoặc trước hiên, thường có cháo trắng nấu loãng, một đĩa gạo, một đĩa muối, bỏng ngô hoặc bỏng gạo, khoai lang luộc, vài khúc mía, bánh kẹo, nước và ít giấy tiền. Vàng mã ở cả hai mâm nên dùng vừa phải.

Các bước hành lễ

1. Dọn dẹp nhà cửa, cửa hàng sạch sẽ; nấu mâm cơm cúng và chuẩn bị mâm cúng chúng sinh.
2. Bày mâm tiền chủ, hậu chủ trong nhà, gần cửa chính, quay mặt vào trong; mâm chúng sinh đặt ngoài cửa, quay ra đường.
3. Thắp nến và thắp hương ở mâm trong nhà (thường 3 nén), đứng quay mặt vào trong, vái ba vái rồi đọc bài khấn tiền chủ, hậu chủ.
4. Thắp hương ở mâm ngoài cửa, khấn vài lời mời chúng sinh, cô hồn về thụ hưởng.
5. Chờ hết tuần hương (hương cháy gần hết) thì hóa vàng (đốt vàng mã) ở cả hai mâm; tùy nơi, rải gạo muối ở mâm ngoài cửa.
6. Hạ lễ: mâm trong nhà cả nhà cùng thụ lộc (dùng đồ cúng lấy lộc); đồ cúng ngoài cửa theo nếp phổ biến không mang vào nhà, bánh kẹo thường để trẻ con, người qua đường lấy.

Bài khấn đầy đủ

Văn khấn mùng 2 và 16 (tiền chủ, hậu chủ)

Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)

Con lạy chín phương Trời, mười phương Chư Phật, Chư Phật mười phương.

Con kính lạy Hoàng Thiên Hậu Thổ chư vị Tôn thần.

Con kính lạy ngài Bản cảnh Thành Hoàng chư vị Đại Vương.

Con kính lạy ngài Bản xứ Thổ địa, Phúc đức chính thần.

Con kính lạy ngài Đông Trù Tư Mệnh Táo phủ Thần quân.

Con kính lạy các vị Tiền chủ, Hậu chủ của nhà cửa, đất đai nơi này.

Tín chủ con là: (họ tên)

Ngụ tại: (địa chỉ)

Hôm nay là ngày (ngày) tháng (tháng) năm (năm), tín chủ con theo lệ hằng tháng làm lễ cúng tiền chủ, hậu chủ.

Tín chủ con thành tâm sửa biện hương hoa lễ vật, cơm canh trà quả, kim ngân tiền bạc, đốt nén hương thơm, dâng lên trước án.

Chúng con là người đến sau, nay được ở nơi này làm ăn sinh sống, nhớ ơn các vị đi trước, chẳng dám quên.

Kính mời các vị Tiền chủ, Hậu chủ về đây chứng giám lòng thành, thụ hưởng lễ vật.

Cúi xin các vị cùng chư vị Tôn thần phù hộ độ trì cho toàn gia chúng con được bình an mạnh khỏe, nhà cửa yên ổn.

Buôn may bán đắt, khách đến đông vui, làm ăn hanh thông, tiền tài tấn tới.

Trong nhà trên thuận dưới hòa, ra ngoài gặp nhiều điều tốt lành.

Chúng con lễ bạc tâm thành, trước án kính lễ, cúi xin được phù hộ độ trì.

Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)

Chép bài khấn In bài khấn

Bài khấn ngắn gọn

Văn khấn mùng 2 và 16 (tiền chủ, hậu chủ)

Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)

Con kính lạy Hoàng Thiên Hậu Thổ chư vị Tôn thần, ngài Bản xứ Thổ địa.

Con kính lạy các vị Tiền chủ, Hậu chủ của nhà cửa, đất đai nơi này.

Tín chủ con là: (họ tên)

Ngụ tại: (địa chỉ)

Hôm nay là ngày (ngày) tháng (tháng) năm (năm), tín chủ con theo lệ thành tâm dâng hương hoa lễ vật, kính mời các vị Tiền chủ, Hậu chủ về thụ hưởng.

Cúi xin phù hộ cho toàn gia chúng con bình an mạnh khỏe, nhà cửa yên ổn, buôn may bán đắt, làm ăn hanh thông.

Chúng con lễ bạc tâm thành, cúi xin được phù hộ độ trì.

Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)

Chép bài khấn In bài khấn

Lưu ý

Người đứng khấn là chủ nhà, chủ cửa hàng hoặc người trông coi nơi kinh doanh. Khấn ở mâm trong nhà thì đứng quay mặt vào trong; đọc rõ ràng, vừa đủ nghe, khấn thầm cũng được. Nhà thuê, mặt bằng thuê vẫn cúng như thường, vì lễ này mời những người chủ cũ đã khuất của nhà đất, không phải người đang cho thuê.

Theo quan niệm dân gian, đồ cúng ngoài cửa không mang vào nhà dùng. Gạo muối rải vừa phải, không rải ra lòng đường; xong lễ quét dọn trước cửa cho sạch. Hóa vàng trong chậu sắt ở chỗ thoáng, xa hàng hóa và dây điện, trông đến khi tàn hẳn; nhà ở chung cư thì hỏi ban quản lý chỗ được đốt.

Nội dung trên tham khảo theo phong tục cổ truyền, mang tính tùy tâm; lễ vật và lời khấn có thể khác đôi chút theo vùng miền và nếp riêng của mỗi gia đình.

Câu hỏi thường gặp

Tiền chủ, hậu chủ là ai?

Theo cách hiểu phổ biến, tiền chủ là những người chủ trước đã khuất, từng sống hoặc làm ăn trên nhà đất này; hậu chủ là những người làm chủ đến sau họ. Họ không phải gia tiên nhà mình nên thường được cúng ở mâm riêng, không cúng chung trên ban thờ gia tiên.

Cúng mùng 2 và 16 vào giờ nào?

Nhiều nhà cúng vào buổi chiều, trước khi trời tối; có nơi cúng buổi trưa hoặc buổi sáng. Cửa hàng thì chọn lúc vắng khách cho thong thả.

Mâm cúng tiền chủ quay vào trong hay quay ra ngoài?

Theo nếp phổ biến, mâm tiền chủ, hậu chủ quay mặt vào trong nhà và người khấn cũng quay mặt vào trong. Mâm cúng chúng sinh đặt ngoài cửa thì quay ra đường.

Cúng mùng 2 và 16 khác gì cúng Thần Tài?

Cúng Thần Tài, Thổ địa làm ở ban thờ Thần Tài, thắp hương hằng ngày và cúng lớn hơn vào mùng Một, ngày Rằm. Lễ mùng 2 và 16 là mời các vị tiền chủ, hậu chủ, bày mâm riêng trong nhà gần cửa, thường kèm mâm chúng sinh ngoài cửa.

Nhà thuê có cần cúng tiền chủ không?

Nhiều người thuê nhà, thuê mặt bằng buôn bán vẫn giữ nếp này. Bạn cúng theo bài trên, dòng ngụ tại ghi nơi mình đang ở.