Văn khấn Tết Đoan Ngọ

Ý nghĩa

Tết Đoan Ngọ diễn ra vào ngày mùng 5 tháng Năm âm lịch, dân gian quen gọi là Tết diệt sâu bọ. Đây là thời điểm chuyển mùa, khí trời oi bức, sâu bọ sinh sôi, nên ông cha ta có tục ăn cơm rượu nếp, hoa quả mùa hè vào buổi sáng để giữ gìn sức khỏe, gắn với nếp sống nông nghiệp và sự thuận theo trời đất.

Trước hết, ngày này là dịp con cháu dâng lên tổ tiên những sản vật đầu mùa như mận, vải, rượu nếp, bánh tro, bày tỏ lòng biết ơn và mời ông bà cùng hưởng hương vị mùa hè. Nếp cúng ấy vừa mộc mạc vừa ấm áp, gói ghém tấm lòng thơm thảo của con cháu với người đã khuất.

Bên cạnh ý nghĩa tưởng nhớ tổ tiên, Tết Đoan Ngọ còn mang mong ước mùa màng tươi tốt, cây trái sai quả, gia đình khỏe mạnh qua những ngày nắng nóng. Nhiều nơi còn giữ tục hái lá thuốc, treo ngải cứu như một nét văn hóa dân gian gắn với sức khỏe và mùa vụ.

Thời điểm cúng

Lễ Đoan Ngọ thường được làm vào buổi sáng ngày mùng 5 tháng Năm âm lịch; theo lệ xưa nhiều nhà cúng vào giờ Ngọ, tức giữa trưa, đúng với tên gọi của ngày. Tùy nếp mỗi nhà mà giờ giấc có thể xê dịch, cốt ở sự tề chỉnh và thành tâm.

Cách sắm lễ

Mâm lễ Đoan Ngọ mang đậm hương vị mùa hè, thường gồm cơm rượu nếp, mận, vải, dưa hấu cùng các loại quả theo mùa, bánh tro, hương, hoa tươi, trầu cau và chén nước sạch. Ở mỗi vùng miền, lễ vật lại có nét riêng theo sản vật địa phương.

Tùy điều kiện, gia đình có thể làm thêm xôi chè hoặc mâm cơm dâng tổ tiên. Như mọi lễ trong nhà, sự tươm tất và thành kính quan trọng hơn mâm cao cỗ đầy; nên chọn quả chín lành, ban thờ lau dọn sạch sẽ trước khi thắp hương.

Bài khấn

Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)

Con kính lạy chín phương Trời, mười phương Chư Phật, Chư Phật mười phương.

Con kính lạy Hoàng Thiên Hậu Thổ, chư vị Tôn thần.

Con kính lạy ngài Bản gia Thổ Công, Thổ Địa, Táo Quân cùng chư vị Tôn thần cai quản trong nhà.

Con kính lạy tổ tiên nội ngoại, chư vị hương linh dòng họ.

Tín chủ con là [họ tên], ngụ tại [địa chỉ].

Hôm nay là ngày mùng 5 tháng 5 năm [năm] âm lịch, tiết Đoan Ngọ.

Tín chủ con thành tâm sắm sửa hương hoa lễ vật, cơm rượu nếp cùng hoa quả đầu mùa, thắp nén tâm hương dâng lên trước án, kính mời gia tiên tiền tổ cùng chư vị Tôn thần giáng lâm chứng giám, thụ hưởng lễ vật.

Cúi xin tổ tiên và chư vị Tôn thần phù hộ độ trì cho toàn gia mạnh khỏe, bình an, mùa màng tươi tốt, công việc hanh thông, mọi sự tốt lành.

Chúng con lễ bạc tâm thành, cúi xin được phù hộ độ trì.

Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)

Lưu ý

Lễ vật nên chọn quả chín, sạch sẽ; cơm rượu nếp và bánh tro dùng loại còn mới. Khi hành lễ ăn mặc chỉnh tề, giữ ban thờ gọn gàng, đọc khấn chậm rãi và thành tâm.

Nội dung trên tham khảo theo phong tục dân gian, mang tính tùy tâm; có thể khác đôi chút theo vùng miền và nếp riêng của mỗi gia đình.

Câu hỏi thường gặp

Vì sao Tết Đoan Ngọ gọi là Tết diệt sâu bọ?

Đây là lúc chuyển mùa, sâu bọ sinh sôi, nên dân gian có tục ăn cơm rượu nếp và hoa quả mùa hè vào buổi sáng với mong ước giữ gìn sức khỏe, gắn với nếp sống nông nghiệp.

Cúng Đoan Ngọ vào giờ nào?

Theo lệ xưa nhiều nhà cúng vào giờ Ngọ, tức giữa trưa. Tuy nhiên tùy công việc mỗi nhà, cúng vào buổi sáng cũng được, cốt ở lòng thành.