Ý nghĩa
Theo tín ngưỡng dân gian, Thần Tài là vị thần trông coi tiền bạc, của cải, còn Thổ Địa (miền Nam quen gọi là ông Địa) là vị thần giữ đất đai nơi ở, nơi buôn bán. Hai vị thường được thờ chung một ban, đặt dưới đất, quay mặt nhìn ra cửa. Người làm ăn buôn bán, từ quầy hàng nhỏ đến cửa hiệu lớn, đều giữ nếp thắp hương ban này để cầu buôn may bán đắt.
Nếp thờ Thần Tài, Thổ Địa phổ biến nhất ở miền Nam, về sau lan ra khắp cả nước. Trên ban, tượng Thần Tài thường là một ông già râu dài, tay cầm thỏi vàng; tượng ông Địa bụng to, tay cầm quạt, miệng cười. Theo nếp, ban đặt sát đất, gần cửa ra vào, nhìn thẳng ra cửa để đón khách, đón lộc.
Bài khấn này dùng khi thắp hương hằng ngày và các ngày mùng 1, Rằm, mùng 10 hằng tháng. Nếu bạn làm lễ ngày vía Thần Tài mùng 10 tháng Giêng thì dùng bài Văn khấn vía Thần Tài. Lời nguyện riêng về làm ăn là bài Văn khấn cầu tài lộc; lễ cúng ngày mùng 2 và 16 hằng tháng là bài Văn khấn mùng 2 và 16 (tiền chủ, hậu chủ).
Thời điểm cúng
Nhiều cửa hàng thắp hương ban Thần Tài mỗi sáng khi mở cửa, trước lúc bán hàng; có nơi thắp thêm lúc chiều tối. Lễ tươm tất hơn thường làm vào ngày mùng 1, ngày Rằm và ngày mùng 10 âm lịch hằng tháng; mùng 10 được dân gian xem là ngày của Thần Tài.
Giờ cúng phổ biến là sáng sớm, trước giờ mở hàng. Nhà nào bận buổi sáng thì thắp hương vào buổi chiều, miễn giữ được đều đặn.
Cách sắm lễ
Thắp hương hằng ngày chỉ cần hương, chén nước sạch (thay mỗi ngày), đèn hoặc nến. Ngày mùng 1, Rằm, mùng 10 thì bày thêm hoa tươi, đĩa quả (ngũ quả nếu có), trầu cau, chén rượu, chén trà, bánh kẹo và một ít tiền vàng.
Lễ mặn quen thuộc ở ban Thần Tài là bộ tam sên: một miếng thịt ba chỉ luộc, một quả trứng luộc, một con tôm hoặc con cua luộc, bày chung một đĩa. Có nơi ở miền Nam dâng thêm heo quay, xôi, bánh bao. Trên ban, có nơi đặt thêm ba hũ gạo, muối, nước đậy kín.
Ban đặt dưới đất, lưng tựa tường vững, mặt nhìn ra cửa chính. Theo quan niệm dân gian, không đặt ban đối diện nhà vệ sinh, sát bếp nấu hay nơi ẩm thấp, bừa bộn. Vị trí hai tượng mỗi nơi đặt khác nhau, tùy nơi.
Các bước hành lễ
- Lau ban thờ, thay chén nước sạch, thay hoa nếu hoa đã héo.
- Bày lễ: ngày thường chỉ hương, nước, đèn; ngày mùng 1, Rằm, mùng 10 thì bày thêm hoa quả, trầu cau, rượu, lễ mặn hoặc lễ chay, tiền vàng.
- Thắp đèn, thắp hương (thường 1 hoặc 3 nén, số lẻ), cắm ngay ngắn vào bát hương.
- Ngồi xuống hoặc quỳ cho ngang tầm ban thờ, vái ba vái, đọc bài khấn, khấn xong vái ba vái.
- Chờ hết tuần hương, hóa tiền vàng (nếu có) ở nơi an toàn, tránh lối đi của khách và chỗ để hàng hóa.
- Hạ lễ, chia lộc cho người trong nhà, người làm; nước cũ trên ban nhiều nhà đem tưới cây, không đổ ra đường.
Bài khấn đầy đủ
Văn khấn Thần Tài - Thổ Địa
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)
Con lạy chín phương Trời, mười phương Chư Phật, Chư Phật mười phương.
Con kính lạy Hoàng Thiên Hậu Thổ chư vị Tôn thần.
Con kính lạy ngài Đông Trù Tư Mệnh Táo phủ Thần quân.
Con kính lạy ngài Thần Tài vị tiền.
Con kính lạy các ngài Thổ Địa, Thần linh cai quản trong xứ này.
Tín chủ con là: (họ tên)
Ngụ tại: (địa chỉ)
Hôm nay là ngày (ngày) tháng (tháng) năm (năm).
Tín chủ con thành tâm sửa biện hương hoa lễ vật, kim ngân trà quả, đốt nén hương thơm, dâng lên trước án.
Chúng con thành tâm kính mời ngài Thần Tài vị tiền, các ngài Thổ Địa, Thần linh cai quản trong xứ này.
Cúi xin các ngài giáng lâm trước án, chứng giám lòng thành, thụ hưởng lễ vật.
Phù trì tín chủ chúng con toàn gia an lạc, công việc hanh thông, người người được chữ bình an.
Buôn may bán đắt, khách hàng tấp nập, làm ăn phát đạt, lộc tài vượng tiến.
Tâm đạo mở mang, sở cầu như ý, sở nguyện tòng tâm.
Chúng con lễ bạc tâm thành, trước án kính lễ, cúi xin được phù hộ độ trì.
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)
Bài khấn ngắn gọn
Văn khấn Thần Tài - Thổ Địa
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)
Con kính lạy ngài Thần Tài vị tiền.
Con kính lạy các ngài Thổ Địa, Thần linh cai quản trong xứ này.
Tín chủ con là (họ tên), ngụ tại (địa chỉ).
Hôm nay là ngày (ngày) tháng (tháng) năm (năm), tín chủ con thành tâm dâng nén hương thơm, lễ vật trước án.
Cúi xin các ngài chứng giám lòng thành, phù hộ độ trì cho gia đình chúng con bình an, buôn may bán đắt, làm ăn hanh thông.
Chúng con lễ bạc tâm thành, cúi xin được phù hộ độ trì.
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)
Lưu ý
Ban Thần Tài nên giữ sạch mỗi ngày: thay nước, lau bụi, không để hương tàn, hoa héo lâu ngày. Theo quan niệm dân gian, không để giày dép, đồ đạc bừa bộn quanh ban, không dùng mặt ban làm chỗ kê đồ.
Vì ban đặt dưới đất, người khấn thường ngồi xuống hoặc quỳ cho ngang tầm ban; đọc chậm, rõ, vừa đủ nghe, đang có khách thì khấn thầm cũng được. Hóa vàng dùng chậu riêng, đặt xa hàng hóa, bình ga và đồ dễ cháy, nhất là ở cửa hàng nhỏ, chật; chờ lửa tắt hẳn mới rời đi.
Nội dung trên tham khảo theo phong tục cổ truyền, mang tính tùy tâm; lễ vật và lời khấn có thể khác đôi chút theo vùng miền và nếp riêng của mỗi gia đình.
Câu hỏi thường gặp
Cúng Thần Tài vào những ngày nào?
Nhiều nơi thắp hương mỗi sáng khi mở hàng. Lễ tươm tất hơn thường làm vào mùng 1, Rằm và mùng 10 âm lịch hằng tháng; mùng 10 tháng Giêng là ngày vía, có bài khấn riêng.
Bộ tam sên cúng Thần Tài gồm những gì?
Gồm một miếng thịt ba chỉ luộc, một quả trứng luộc và một con tôm hoặc con cua luộc, bày chung một đĩa. Đây là lễ mặn quen thuộc ở ban Thần Tài, nhất là ở miền Nam.
Khấn Thần Tài có phải quỳ không?
Không bắt buộc. Vì ban đặt dưới đất nên nhiều người ngồi xuống hoặc quỳ cho ngang tầm ban khi thắp hương và khấn, như vậy cho trang nghiêm.
Nước trên ban Thần Tài bao lâu thay một lần?
Nên thay mỗi ngày, ít nhất là vào mùng 1 và Rằm. Nước cũ nhiều nhà đem tưới cây, không đổ ra đường.
Cúng Thần Tài khác gì cúng vía Thần Tài?
Cúng Thần Tài là lễ thường ngày và các ngày mùng 1, Rằm, mùng 10 hằng tháng. Vía Thần Tài là lễ lớn mỗi năm một lần vào mùng 10 tháng Giêng, lễ vật đủ đầy hơn và dùng bài khấn riêng.
Biên soạn: Ban biên soạn 1Vong
Ứng vào việc của bạn
Ngày giờ cúng hợp tuổi chủ nhà
Chọn ngày định cúng để biết giờ đẹp, ngày ấy hợp hay xung tuổi chủ nhà, và có bài khấn điền sẵn tên, địa chỉ, ngày âm lịch.
- Giờ hoàng đạo của đúng ngày bạn định cúng
- Ngày ấy hợp hay xung với tuổi chủ nhà
- Bài khấn điền sẵn tên, địa chỉ và ngày âm lịch
- Hướng tốt để đặt mâm trong ngày ấy
