Bích Thượng Thổ

Là gì

Bích Thượng Thổ là mệnh của người sinh năm 1960, 1961 và 2020, 2021, tức hai năm Canh Tý, Tân Sửu tính theo âm lịch. Đây là một trong ba mươi nạp âm, thuộc hành Thổ, nghĩa là đất trên vách, tức lớp đất trát tường vách nhà.

Tra nhanh

Hành

Thổ

Nghĩa tên

đất trên vách

Can chi

Canh Tý, Tân Sửu

Năm sinh

Canh Tý 1960, 2020; Tân Sửu 1961, 2021

Con giáp

Chuột (Tý), Trâu (Sửu)

Cùng hành

Lộ Bàng Thổ, Thành Đầu Thổ, Ốc Thượng Thổ, Đại Trạch Thổ, Sa Trung Thổ

Hành sinh ra Thổ

Hỏa (Thổ lại sinh ra Kim)

Hành khắc Thổ

Mộc (Thổ lại khắc Thủy)

Màu hợp

vàng, nâu, màu đất; đỏ, hồng, tím, cam

Màu kỵ

xanh lá

Hình tượng và tên gọi

Bích là vách, là tường. Thượng là ở trên. Thổ là đất. Bích Thượng Thổ là lớp đất trát trên vách, thuộc hành Thổ.

Nhà tranh vách đất ở làng quê ngày trước là hình ảnh dễ hiểu nhất. Người ta làm khung tre, khung gỗ rồi trát bùn trộn rơm lên. Khô rồi thì thành bức vách che gió mùa đông, chắn nắng mùa hè.

Vách đất không tự đứng được. Nó dựa vào khung gỗ, và cũng giữ cho khung ấy kín gió. Hình ảnh nương tựa lẫn nhau này hay được nhắc khi nói về người mệnh Bích Thượng Thổ.

Vì sao lại như vậy

Nạp âm (mệnh năm sinh) ghép sáu mươi năm can chi thành ba mươi cặp. Mỗi cặp là hai năm liền nhau, một năm can dương đi trước, một năm can âm theo sau. Canh Tý (Canh là can dương) và Tân Sửu (Tân là can âm) là cặp thứ mười chín trong vòng sáu mươi năm.

Hành của mỗi cặp theo cách định cổ gắn với năm âm của nhạc, nên không suy ra được từ hành của can hay chi. Canh, Tân thuộc Kim, Tý thuộc Thủy, Sửu thuộc Thổ, còn nạp âm của cặp này là Thổ.

Tên gọi thì người xưa giải thích thế này. Sửu vốn là chỗ của đất, một chi Thổ ở cuối mùa đông. Nhưng Tý thuộc Thủy, ứng với tháng Mười Một và chính Bắc, là nơi nước mạnh. Đất gặp nhiều nước thì thành bùn. Bùn đem trát lên khung nhà thành vách, nên cặp năm này gọi là Bích Thượng Thổ.

Tính cách theo quan niệm dân gian

Theo quan niệm dân gian, người mệnh Bích Thượng Thổ mang nét của bức vách: kín đáo, giữ chuyện riêng. Ở chỗ làm, họ hay là người biết nhiều chuyện nhưng giữ miệng, được đồng nghiệp tin để tâm sự.

Vách đất cần khung mới đứng vững. Dân gian cho rằng người mệnh này làm tốt khi có tập thể, có người dẫn dắt hay một nơi làm việc ổn định. Mặt dễ vướng là có lúc dựa dẫm, ngại tự mình đứng mũi chịu sào.

Vách che gió lạnh, chắn nắng gắt cho người trong nhà. Người xưa hiểu là họ lo cho người thân theo cách lặng lẽ, ít nói mà làm.

Người sinh năm 1960, 1961 và trẻ sinh năm 2020, 2021 cùng một mệnh mà lớn lên trong hai thời rất khác. Nét tính cách theo năm sinh chỉ để tham khảo, đừng dùng để định đoán một người.

Hợp và khắc

Theo ngũ hành tương sinh, Hỏa sinh Thổ: lửa đốt vật thành tro, tro thành đất. Vách đất cũng cần nắng hong mới khô cứng. Người mệnh Hỏa vì thế được xem là hợp, ví dụ người sinh năm 1956, 1957, 2016, 2017 (Sơn Hạ Hỏa) hay 1964, 1965, 2024, 2025 (Phú Đăng Hỏa).

Cùng hành Thổ thì hợp. Thổ sinh Kim vì kim loại hình thành trong lòng đất, nên với người mệnh Kim, bạn ở vai người nâng đỡ.

Theo ngũ hành tương khắc, Mộc khắc Thổ vì rễ cây đâm xuyên và hút chất của đất. Thổ khắc Thủy vì đất đắp đê ngăn nước. Dân gian xem mệnh Mộc là khắc mình, mệnh Thủy là mình khắc.

Hợp, khắc theo mệnh năm chỉ là một lớp. Hai vợ chồng hay hai người làm ăn khác mệnh vẫn có thể thuận hòa nếu con giáp, lá số và cách cư xử hợp nhau.

Dùng trong đời sống

Màu hợp với Bích Thượng Thổ là vàng, nâu, màu đất (màu của chính hành Thổ), cùng đỏ, hồng, tím, cam (màu hành Hỏa, hành sinh ra Thổ). Màu kỵ là xanh lá, màu hành Mộc khắc Thổ. Có thể tham khảo khi chọn màu áo, màu xe, hay đồ dùng cho bé sinh năm 2020, 2021.

Về hướng, ngũ hành xếp Thổ ở trung tâm, Hỏa ở phương Nam. Đây chỉ là ý tham khảo khi sắp chỗ ngồi. Nhà cửa thì phải xem thế đất, ánh sáng, gió thực tế.

Xem tuổi làm ăn, cưới hỏi thì còn phải xét con giáp. Tuổi Canh Tý là con Chuột: chi Tý tam hợp (ba tuổi hợp nhau) với Thân, Thìn, lục hợp (hợp thành đôi) với Sửu, xung (đối nhau) với Ngọ. Tuổi Tân Sửu là con Trâu: chi Sửu tam hợp với Tỵ, Dậu, lục hợp với Tý, xung với Mùi.

Thật lòng mà nói, mệnh năm sinh chỉ là một lớp, lấy từ can chi của năm, tức hai trong tám chữ của lá số. Muốn biết mình thật sự thiếu hay thừa hành gì, cần xem cả lá số tám chữ (Bát Tự) theo giờ, ngày, tháng, năm sinh. Không cần mua đồ gì để hợp mệnh.

Điều ít người để ý

Năm sinh tính theo âm lịch. Ngày Tết đổi theo từng năm, trong khoảng từ 21/1 đến 20/2 dương lịch. Người sinh đầu năm 1960 (hay năm 2020) mà trước Tết thì vẫn là tuổi Kỷ Hợi, mệnh Bình Địa Mộc. Sinh đầu năm 2022 trước Tết thì vẫn là tuổi Tân Sửu, mệnh Bích Thượng Thổ.

Tý và Sửu là một cặp lục hợp, hợp lại hóa Thổ, khớp với chữ thổ (đất) trong tên gọi.

Canh Tý 1960 và Canh Tý 2020 cách nhau đúng sáu mươi năm nên cùng mệnh. Trong nhà có ông bà sinh 1960, 1961 và cháu sinh 2020, 2021 thì hai thế hệ này chung mệnh Bích Thượng Thổ.

Can Canh, Tân thuộc Kim, nên có người đoán 1960, 1961 mệnh Kim. Chi Tý thuộc Thủy, nên cũng có người đoán 2020 mệnh Thủy. Mệnh năm sinh của cả bốn năm đều là Thổ.

Phân biệt, đừng nhầm

Bích Thượng Thổ và Ốc Thượng Thổ dễ lẫn vì cùng có chữ thượng và cùng là đất trên nhà. Bích Thượng Thổ là đất trát vách, của năm 1960, 1961, 2020, 2021. Ốc Thượng Thổ là đất trên mái, tức ngói, của năm 1946, 1947, 2006, 2007.

Mẹo nhớ: bích là vách, đứng thẳng quanh nhà, làm từ bùn nên gắn với nước (chi Tý). Ốc là nhà, phần trên nóc là ngói, làm từ đất nung nên gắn với lửa.

Cũng đừng lẫn với Thành Đầu Thổ (đất tường thành, năm 1938, 1939, 1998, 1999). Tường thành to và dày để giữ cả một vùng, còn vách đất là bức tường mỏng của một ngôi nhà.

Câu hỏi thường gặp

Bích Thượng Thổ sinh năm nào?

Bích Thượng Thổ gồm người sinh năm Canh Tý (1960, 2020) và Tân Sửu (1961, 2021), tính theo năm âm lịch. Sinh tháng 1 hoặc tháng 2 dương lịch mà trước Tết thì thuộc năm âm lịch trước.

Bích Thượng Thổ hợp màu gì?

Bích Thượng Thổ hợp vàng, nâu, màu đất (hành Thổ) và đỏ, hồng, tím, cam (hành Hỏa, sinh ra Thổ). Màu kỵ là xanh lá, màu của hành Mộc khắc Thổ.

Bích Thượng Thổ hợp mệnh gì?

Bích Thượng Thổ hợp mệnh Hỏa vì Hỏa sinh Thổ, và hợp mệnh Thổ vì cùng hành. Với mệnh Kim, Thổ sinh Kim nên mình là bên nâng đỡ.

Bích Thượng Thổ khắc mệnh gì?

Mệnh Mộc khắc Bích Thượng Thổ (Mộc khắc Thổ), còn Bích Thượng Thổ khắc mệnh Thủy (Thổ khắc Thủy). Hợp tuổi thật còn tùy con giáp và cả lá số.

Sinh năm 2020 mệnh gì?

Sinh năm 2020 (Canh Tý, tuổi con Chuột) là mệnh Bích Thượng Thổ, hành Thổ, giống người sinh năm 1960. Nếu bé sinh đầu năm 2020 trước Tết thì là tuổi Kỷ Hợi, mệnh Bình Địa Mộc.

Sinh năm 1961 mệnh gì?

Sinh năm 1961 (Tân Sửu, tuổi con Trâu) là mệnh Bích Thượng Thổ, hành Thổ, giống người sinh năm 2021. Người sinh đầu năm 1961 trước Tết là tuổi Canh Tý, vẫn cùng mệnh.