Ngũ hành tương sinh

Là gì

Ngũ hành tương sinh là vòng năm hành nuôi nhau: Mộc sinh Hỏa, Hỏa sinh Thổ, Thổ sinh Kim, Kim sinh Thủy, Thủy sinh Mộc. Hành đứng trước giúp hành đứng sau lớn lên, như mẹ nuôi con. Vòng này khép kín, không có hành nào đứng đầu.

Tra nhanh

Mộc sinh Hỏa

gỗ đốt lên thành lửa

Hỏa sinh Thổ

lửa đốt vật thành tro, tro thành đất

Thổ sinh Kim

quặng kim loại nằm trong lòng đất

Kim sinh Thủy

kim loại nung chảy thành chất lỏng

Thủy sinh Mộc

nước tưới cho cây lớn

Quy luật

hai hành liền kề trên vòng thì sinh nhau

Cách gọi

hành sinh ra mình là mẹ, hành mình sinh ra là con

Màu hợp theo mệnh

màu hành mình và màu hành sinh ra mình

Hình tượng và tên gọi

Chữ sinh ở đây là sinh ra, nuôi lớn. Người xưa ví quan hệ tương sinh như mẹ với con. Hành sinh ra mình gọi là mẹ. Hành mình sinh ra gọi là con. Với Kim, Thổ là mẹ, Thủy là con.

Xếp năm hành thành vòng tròn theo thứ tự Mộc, Hỏa, Thổ, Kim, Thủy thì mỗi hành sinh cho hành đứng ngay sau. Đi hết một vòng lại về chỗ cũ, như năm tháng nối nhau.

Vì sao lại như vậy

Mộc sinh Hỏa: gỗ khô là củi, cọ xát hay châm lửa thì cháy. Không có củi thì lửa không kéo dài được.

Hỏa sinh Thổ: lửa đốt cháy mọi vật thành tro. Tro trộn vào đất thành đất mới, nhà nông vẫn đốt rơm rạ lấy tro bón ruộng.

Thổ sinh Kim: kim loại có từ quặng nằm sâu trong lòng đất. Đất tụ lâu, nén chặt, mới thành mỏ.

Kim sinh Thủy: đây là cặp khó hình dung nhất. Người xưa giải thích theo hai cách. Kim loại nung nóng thì chảy thành chất lỏng. Và buổi sớm, mặt kim loại lạnh đọng những giọt nước. Xét theo mùa, thu (Kim) qua đi thì đến đông (Thủy).

Thủy sinh Mộc: cây cần nước mới sống, hạt gặp mưa mới nảy mầm.

Thứ tự này cũng là thứ tự bốn mùa trong ngũ hành: xuân (Mộc) sang hạ (Hỏa), qua quãng chuyển mùa (Thổ), sang thu (Kim), rồi đông (Thủy), rồi lại xuân. Vì thế vòng sinh tròn và đều, không có chỗ đứt.

Hợp và khắc

Tương sinh luôn đi cùng tương khắc. Sinh cho mỗi hành có nguồn nuôi. Khắc giữ cho không hành nào lớn quá. Thiếu một trong hai, vòng tròn mất cân.

Sinh có hai phía. Bên được sinh thì mạnh thêm. Bên sinh ra thì phải cho đi, nên hao bớt. Cây lớn nhờ nước, nhưng ao nuôi nhiều cây thì cạn dần.

Sinh quá mức cũng hóa hại. Nước quá nhiều thì cây úng rễ, trôi đi. Củi chất quá nhiều thì lửa nghẹt. Người xưa gọi đó là phản sinh.

Sức sinh còn tùy mùa. Mùa đông Thủy làm chủ, Mộc ở bậc tướng, tức đang được nuôi lên để chờ xuân. Năm bậc mạnh yếu này gọi là vượng suy theo mùa.

Dùng trong đời sống

Xem tuổi: theo dân gian, hai người có mệnh tương sinh, như mệnh Kim với mệnh Thổ, hay mệnh Thủy với mệnh Mộc, được coi là hợp nhau. Đây là một điểm cộng, không quyết định cả mối quan hệ.

Chọn màu: màu hợp của một mệnh gồm màu của chính hành ấy và màu của hành sinh ra nó. Mệnh Kim hợp trắng, xám, ánh bạc và vàng, nâu, màu đất (Thổ sinh Kim). Mệnh Mộc hợp xanh lá và đen, xanh dương (Thủy sinh Mộc). Mệnh Hỏa hợp đỏ, hồng, tím, cam và xanh lá (Mộc sinh Hỏa).

Lá số tám chữ (Bát Tự): khi can ngày sinh yếu, người xem tìm hành sinh cho nó. Khi can ngày quá mạnh, lại tìm hành nó sinh ra để xả bớt. Tương sinh vì thế được dùng theo cả hai chiều.

Nói thật: mệnh năm sinh chỉ lấy từ cặp can chi năm sinh, tức hai trong tám chữ của lá số. Hai người mệnh tương sinh vẫn có thể có lá số lệch nhau, và ngược lại. Muốn biết thật mình cần hành gì, phải xem cả lá số tám chữ.

Điều ít người để ý

Được sinh chưa chắc là tốt. Nếu một hành đã quá mạnh, gặp thêm hành sinh cho nó giống như người đã no còn bị ép ăn thêm.

Hợp với mệnh mẹ khác hợp với mệnh con. Người mệnh Kim gặp mệnh Thổ là được nâng đỡ. Gặp mệnh Thủy thì mình là người cho. Cả hai đều gọi là tương sinh, nhưng ai được, ai cho thì khác.

Màu hợp chỉ tính màu hành mình và màu hành sinh ra mình. Màu của hành mình sinh ra không nằm trong màu hợp, vì dùng nó là mình phải cho đi.

Phân biệt, đừng nhầm

Tương sinh là chuyện giữa các hành. Lục hợp và tam hợp là chuyện giữa các con giáp. Hai thứ có thể trái nhau. Mậu Thìn 1988 và Quý Dậu 1993 là cặp lục hợp Thìn Dậu, nhưng mệnh Đại Lâm Mộc gặp Kiếm Phong Kim lại là Kim khắc Mộc.

Tương sinh cũng khác tương hòa. Tương hòa là hai bên cùng một hành, như hai người cùng mệnh Thổ: không ai nuôi ai, chỉ đứng cạnh nhau.

Câu hỏi thường gặp

Ngũ hành tương sinh là gì?

Là vòng năm hành nuôi nhau: Mộc sinh Hỏa, Hỏa sinh Thổ, Thổ sinh Kim, Kim sinh Thủy, Thủy sinh Mộc. Hành đứng trước giúp hành đứng sau lớn lên.

Vì sao Kim sinh Thủy?

Người xưa giải thích: kim loại nung chảy thành chất lỏng, và mặt kim loại lạnh đọng hơi nước thành giọt. Theo mùa, thu thuộc Kim, qua đi thì đến đông thuộc Thủy.

Vì sao Thổ sinh Kim?

Vì kim loại có từ quặng nằm trong lòng đất. Đất tụ lâu, nén chặt mới thành mỏ.

Mệnh tương sinh là gì?

Là hai mệnh năm sinh có hành sinh nhau, như Kim với Thổ, Kim với Thủy. Dân gian coi đó là hợp, nhưng còn phải xem con giáp và cả lá số.

Mệnh Kim sinh mệnh gì?

Kim sinh Thủy, nên mệnh Kim sinh cho mệnh Thủy. Còn mệnh Kim được mệnh Thổ sinh cho.

Tương sinh có luôn tốt không?

Không luôn tốt. Bên sinh bị hao sức, và sinh quá nhiều thì hóa hại, như nước nhiều làm cây trôi.