Tam hợp

Là gì

Tam hợp là nhóm ba địa chi (ba con giáp) hợp lại thành một cục ngũ hành. Có bốn nhóm: Thân, Tý, Thìn thành Thủy cục; Hợi, Mão, Mùi thành Mộc cục; Dần, Ngọ, Tuất thành Hỏa cục; Tỵ, Dậu, Sửu thành Kim cục. Theo quan niệm dân gian, người cùng một nhóm tam hợp dễ hòa hợp với nhau.

Tra nhanh

Thủy cục

Thân, Tý, Thìn (Khỉ, Chuột, Rồng)

Mộc cục

Hợi, Mão, Mùi (Lợn, Mèo, Dê)

Hỏa cục

Dần, Ngọ, Tuất (Hổ, Ngựa, Chó)

Kim cục

Tỵ, Dậu, Sửu (Rắn, Gà, Trâu)

Chi đứng giữa

Tý, Mão, Ngọ, Dậu (chính Bắc, chính Đông, chính Nam, chính Tây)

Khoảng cách

mỗi chi cách chi kế bốn bậc trên vòng mười hai

Tuổi cách nhau

4 năm hoặc 8 năm (theo năm âm lịch)

Hành không có cục

Thổ (bốn chi Thổ chia vào bốn cục)

Hình tượng và tên gọi

Tam là ba, hợp là gộp lại. Cục là một khối, một thế đứng chung. Tam hợp cục nghĩa là ba chi góp sức thành một khối cùng hành.

Mỗi nhóm mang tên hành mà nó tạo ra. Nhóm Thân, Tý, Thìn gọi là Thủy cục vì ba chi cùng dồn về hành Thủy, dù riêng Thân thuộc Kim và Thìn thuộc Thổ.

Vì sao lại như vậy

Xếp mười hai địa chi thành một vòng tròn như mặt đồng hồ: Tý ở hướng Bắc, Mão ở Đông, Ngọ ở Nam, Dậu ở Tây. Ba chi của một nhóm tam hợp đứng cách đều nhau, mỗi chi cách chi kế bốn bậc. Nối ba điểm lại sẽ được một tam giác đều.

Người xưa giải thích tam hợp bằng vòng đời của một hành. Hành nào cũng có nơi sinh ra, nơi thịnh nhất và nơi thu về cất giữ (gọi là mộ, hay kho). Với hành Thủy, Thủy sinh ở Thân, thịnh nhất ở Tý, thu về ở Thìn. Ba chặng nối thành một vòng khép kín, nên ba chi hợp lại thành Thủy cục.

Ba nhóm còn lại theo cùng lối. Mộc sinh ở Hợi, thịnh ở Mão, thu về ở Mùi. Hỏa sinh ở Dần, thịnh ở Ngọ, thu về ở Tuất. Kim sinh ở Tỵ, thịnh ở Dậu, thu về ở Sửu.

Vì thế chi đứng giữa mỗi nhóm luôn mang đúng hành của cục và nằm giữa một mùa: Tý tháng Mười Một giữa mùa đông, Mão tháng Hai giữa mùa xuân, Ngọ tháng Năm giữa mùa hạ, Dậu tháng Tám giữa mùa thu. Đó cũng là bốn hướng chính.

Hành Thổ không có cục riêng. Bốn chi Thổ là Thìn, Tuất, Sửu, Mùi mỗi chi làm chỗ thu về cho một hành khác, nên chia đều vào bốn cục.

Hợp và khắc

Hai chi bất kỳ trong cùng nhóm tam hợp đều được xem là hợp. Khi chỉ có hai trong ba chi, người ta gọi là bán hợp (hợp một nửa). Đủ cả ba mới thành cục trọn vẹn.

Tam hợp khác lục hợp. Lục hợp là từng cặp hai chi, như Tý với Sửu. Mỗi tuổi có hai tuổi tam hợp và một tuổi lục hợp. Ví dụ tuổi Tý tam hợp với Thân và Thìn, lục hợp với Sửu.

Tam hợp cũng khác tam hội. Tam hội là ba chi liền nhau cùng một mùa, cùng một phương, như Hợi, Tý, Sửu.

Mỗi nhóm tam hợp gồm một chi đầu mùa, một chi giữa mùa và một chi cuối mùa. Ba chi này thuộc ba nhóm tứ hành xung khác nhau, nên trong một nhóm tam hợp không có cặp nào xung, hình, hại hay phá nhau.

Dùng trong đời sống

Trong đời sống, tam hợp hay được dùng khi chọn người hùn hạp làm ăn, chọn tuổi xông đất, xem tuổi vợ chồng. Người xưa cho rằng ba tuổi cùng nhóm dễ nói chuyện, dễ đỡ đần nhau.

Khi chọn ngày, có người ưu tiên ngày mang chi cùng nhóm tam hợp với tuổi mình. Ví dụ người tuổi Dần chọn ngày Ngọ hoặc ngày Tuất cho việc quan trọng.

Nên hiểu đúng mực. Tuổi hợp là một yếu tố tham khảo. Nó không thay được tính nết, sự tử tế và cách hai bên cư xử. Hai người khác nhóm vẫn làm ăn tốt, sống tốt với nhau là chuyện thường gặp.

Con giáp năm sinh chỉ là một chi trong bốn chi của lá số tám chữ (Bát Tự). Mỗi người còn có chi tháng, chi ngày, chi giờ. Muốn xem hai người hợp nhau tới đâu thì phải đặt hai lá số cạnh nhau, không chỉ so con giáp.

Điều ít người để ý

Hai người sinh cách nhau 4 năm hoặc 8 năm (tính theo năm âm lịch) luôn cùng một nhóm tam hợp. Ví dụ 1984 (Giáp Tý), 1988 (Mậu Thìn) và 1992 (Nhâm Thân) cùng nhóm Thân, Tý, Thìn.

Giữa các chi cùng nhóm tam hợp không có cặp nào xung, hình, hại hay phá. Đây là lý do tam hợp được xem là mối hợp êm giữa các con giáp.

Năm sinh tính theo năm âm lịch. Người sinh ngày 20/01/1985, trước Tết Ất Sửu, là tuổi Giáp Tý. Nhóm tam hợp của người này là Thân, Tý, Thìn, khác hẳn nhóm Tỵ, Dậu, Sửu nếu tính nhầm sang tuổi Sửu.

Phân biệt, đừng nhầm

Hợp tuổi theo tam hợp khác với hợp mệnh. Hợp mệnh xét hành nạp âm của năm sinh sinh nhau hay khắc nhau. Hai tuổi có thể tam hợp mà mệnh lại khắc: 1984 là Hải Trung Kim, 1988 là Đại Lâm Mộc, Kim khắc Mộc, dù Tý và Thìn cùng nhóm tam hợp.

Tên cục cũng khác hành gốc của từng chi. Thân vốn thuộc hành Kim, nhưng khi đứng trong nhóm Thân, Tý, Thìn lại góp vào Thủy cục.

Câu hỏi thường gặp

Tam hợp tuổi Tý là những tuổi nào?

Tuổi Tý tam hợp với tuổi Thân và tuổi Thìn, cùng nhóm Thân, Tý, Thìn thành Thủy cục. Ngoài ra tuổi Tý còn lục hợp với tuổi Sửu.

Bốn nhóm tam hợp gồm những tuổi nào?

Thân, Tý, Thìn (Thủy cục); Hợi, Mão, Mùi (Mộc cục); Dần, Ngọ, Tuất (Hỏa cục); Tỵ, Dậu, Sửu (Kim cục). Mỗi con giáp thuộc đúng một nhóm.

Tuổi Dần hợp với tuổi nào?

Theo tam hợp, tuổi Dần hợp tuổi Ngọ và tuổi Tuất (nhóm Hỏa cục). Theo lục hợp, tuổi Dần hợp tuổi Hợi.

Hai người cách nhau mấy tuổi thì tam hợp?

Cách nhau 4 tuổi hoặc 8 tuổi, tính theo năm âm lịch. Ví dụ người sinh năm 1990 (Canh Ngọ) tam hợp với người sinh 1986 (Bính Dần) và 1994 (Giáp Tuất).

Tam hợp tuổi có giống hợp mệnh không?

Không giống. Tam hợp xét con giáp, hợp mệnh xét hành nạp âm. Năm 1984 (Hải Trung Kim) và 1988 (Đại Lâm Mộc) tam hợp theo con giáp nhưng mệnh Kim khắc Mộc.

Tuổi tam hợp làm ăn chung có tốt không?

Người xưa xem tam hợp là dấu hiệu dễ hòa hợp. Đó là một yếu tố tham khảo; cách làm việc và sự sòng phẳng của hai bên mới quyết định việc chung.